Dili, 05 Maiu 2025 (Média Democracia) – Marcelina Fatima Ximenes, husi Munisípiu Aileu Postu-Administrativu Remixio Suku Fadabloko Aldeia Rileu, moris hanesan negosiante ai-leba loron-loron la sente kolen hodi buka osan, nune’e bele responde ba nesesidade nian.
Negosiante Marcelina Fatima Ximenes hateten, durante ne’e moris hanesan ai-leba oan ne’ebé loron-loron sempre fa’an sasan tuir dalan ninin, nune’e bele hetan netik osan ituan hodi responde ba nesesidade nian no haree oan sira nia presiza.
“Osan ne’ebé ha’u lori halo negósiu iha Remixiu ami harii grupu ida kada fulan ami sempre tau hamutuk osan nune’e ami bele foti troka malu lori halo negósiu, entaun iha tinan kotuk ha’u foti 500 dolar husi grupu refere. Ami nain rua ha’u nia kaben deside tenke ba buka moris iha Dili nune’e kada fulan ita bele setor hodi fó fali oportunidade ba ema seluk bele foti osan iha grupu nia laran hodi buka moris.” Dehan Negosiante Marcelina Fatima Ximenes
Nia hatutan bainhira foti tia osan 500 dolar entaun kada fulan tenke setor 100 dolar nune’e ema seluk bele foti fila-fali lori halo negósiu ruma. Tanba ne’e foti osan grupu hanesan debe hela ema seluk nia osan entaun hakarak ka lakoin tenke buka osan kada fulan bele setor.
“Entaun iha momentu ne’ebé ha’u ho kaben deside lori osan ne’e mai buka moris iha Dili nune’e kada fulan foin lori osan ba setor. Ami mai iha Dili hela de’it iha Merkadu laran Taibesi hodi halo negósiu, nune’e fasil mai ami. Bainhira ita hanesan ai-leba oan mai hela iha kos ne’e susar tebes tanba osan ne’ebé ita buka kada loron tama ho rendimentu ki’ik susar atu rejolve buat hotu.” Dehan nia
Nia salienta durante tinan ida resin ona mai halo negósiu hela de’it iha merkadu laran tanba uma Dili laiha maske hasoru dezafiu oioin maibé nafatin esforsu aan, nune’e bele muda mehi ne’e sai realidade, iha futuru mak haree oan nia eskola no halo rasik uma hodi hela iha Remixiu.
“Durante ami hela iha merkadu laran lori halo negósiu ha’u toba de’it iha besi leten maibé ha’u nafatin esforsu-aan hodi buka osan bainhira ita tur de’it iha fatin se mak atu tau matan ba ita hodi setór osan ne’ebé ita impresta husi grupu. Sasan ne’ebé loron-loron lori halo negósiu hanesan hudi, sabraka, forerai no rambutan.” Nia haktuir
Nia afirma sasan ne’ebé loron-loron lori ba fa’an dadersan tuku 7.00 otl sai husi merkadu Taibesi leba sasan lao tuir dalan ninin ba to’o Cristu-Rei karik sasan folin seidauk hotu nafatin lao mai iha Palacio Governu nia oin dalaruma ba to’o Ai-tarak laran hafoin fila ba merkadu taibesi.
“Sasan ne’ebé ha’u fa’an kada loron ha’u sempre lori 50 dolar nia folin nune’e ai-leba sorin-sorin tara 25 dolar. Entaun ida ne’e ha’u sente todan tebes maibé koko lao nafatin bainhira sente kolen dezkansa tiha ituan hafoin lao fila-fali, nune’e ema bele hola sasan tanba loron ida sasan folin 30 dolar to’o 45 dolar sorte di’ak folin hotu to’o 50 dolar.” Nia hateten
Nia hateten maske halo negósiu ne’e sempre hasoru osbtakulu oioin maibé nafatin esforsu-aan hodi lao nafatin nune’e sasan bele folin, karik fa’an sasan tur de’it iha merkadu laran sasan sei la folin tanba ema barak mak halo negósiu.
Esplika liután Marcelina hanesan feto negosiante ai-leba loron-loron sempre leba sasan lao ain tuir dalan ninin maske hasoru dezafiu oioin durante halo negósiu maibé la lakon esperansa hodi haparan nia atividade negósiu, tanba liuhusi negósiu murak ida ne’e hodi fasilita ona presiza loron-loron nian.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Nelfiano
Editor : Jp.Costa