MAE ho Autoridade Lokál Bebonuk Halo Limpeza Husi Mota Komoro To’o Tasi-Ibun

Dili, 03 Juñu 2025 (Média Democracia) – Governu liuhusi Ministeriu Administrasaun Estatal MAE hamutuk ho ekipa konjunta hala’o limpeza jerál iha mota Komoro hahu husi ponte CPLP, ba to’o tasi, nune’e hodi prepara ba loron Semana Mundial Oseanu iha Timor-Leste, limpeza ne’e hala’o iha segunda semana ne’e.

Ministru Administrasaun Estatal MAE, Tomas Cabrál hateten, relasiona ho atividade limpeza jeral ohin loron nian ne’e hodi proteje ambiente ne’ebé moos ba loron Semana Mundial Oseanu iha Timor-Leste.

“Ohin ami hamutuk ho ekipa konjunta kontinua halo limpeza iha área mota laran Komoro atu evita foer tuun ba tasi. Tanba ita sei halo kampaña loron-ualu ba oseanu azúl hodi proteje ambiente ne’ebé moos hanesan ita haree iha mota Komoro ne’e lixu barak hanesan plástiku, kalen aat, karreta a’at no seluk tan. Aleinde ne’e ita labele hein de’it autoridade lokal mak organiza atu limpeza maibé ita hotu tenke halo kampaña ba zero plastiku maske ita rai ki’ik maibé ita-nia Oseanu tenke di’ak.” Dehan Ministru Administrasaun Estatal MAE, Tomas Cabrál

Ministru hatutan sidadaun hotu-hotu tenke kumpre labele soe lixu arbiru iha fatin publiku tanba governu mós durante ne’e prepara ona fatin lixu iha bairu ida-idak nian bainhira hetan komunidade balun para kareta aat iha fatin publiku sei aplika multa ba kareta nain husi dolar 500 too 1.000

“Ita hotu hatene tanba fatin públiku la’ós tau sasán a’at, depois Estadu mak raut. Tanba ohin limpeza ne’e kamioneta rekolla foer tonelada 10-resin ona mak lori ba lixeiru Tibar. Entaun foer sira-ne’e bele liu tonelada 200 resin.” Dehan Ministru MAE

Nia informa tanba lixu plástiku, kalen, besi a’at no foer uma-laran nian barak tebes iha mota laran, nune’e hotu-hotu tenke esforsu sei halo limpeza ba to’o tasi ibun, nune’e lixu hirak ne’e labele tama ba tasi laran hodi estraga ambiente tasi nian.

Iha fatin hanesan, Xefe suku Bebonuk, Alfredo da Costa hateten, horiseik Primeiru-Ministru no ekipa husi MAE mai haree lixu sira iha mota-laran no iha lixeiru fatin kuaze la raut durante loron-haat ona entaun lixu hirak ne’e naklekar ba mota-laran.

“Durante ha’u alerta beibeik ona ba komunidade maibé laiha konsiénsia atu evita soe lixu arbiru, tanba ema barak konsiénsia mak laiha no soe lixu fali bá mota laran. Entaun ohin loron hetan orientasaun husi líder Governu sira, mai hamutuk ho ekipa konjunta hodi halo limpeza husi mota-laran ba too tasi-ibun.” Dehan Xefe Suku Bebonuk, Alfredo da Costa

Autoridade lokál ne’e informa ba komunidade sira hotu komesa ohin ba oin tenke asegura lixu ba tau tuir nia fatin, nune’e labele namkare ba mota-laran tanba lixu la soe iha nia fatin, entaun bele namkare ba mota-laran no estrada hodi fó impaktu ba komunidade ne’ebé hela besik no tempu udan mota lori hotu ba tasi laran.

Iha sorin seluk reprezentante komunidade Bebonuk, Martinho da Silva Neto, sente orgullu tebes tanba entidade sira Governu hamutuk ho nia ekipa konjunta hodi halo limpeza iha area refere hodi proteje ambiente ne’ebé moos.

“Ha’u hanesan komunidade ne’ebé hela besik iha area ne’e sente triste tebes bainhira haree komunidade barak mak laiha konsiensia atu soe lixu iha nia fatin, tanba iha komunidade balun sempre soe lixu arbiru iha fatin publiku, ne’ebé iha biban ida ne’e husu ba maluk komunidade sira hotu tenke soe lixu iha nia fatin, nune’e hodi asegura ambiente moos iha rai laran.” Dehan reprezentante komunidade Bebonuk, Martinho da Silva Neto

Nia haktuir lixu ne’ebé maluk komunidade sira mai soe kada loron volume sempre aumenta bainhira servisu Saneamentu sira la mai raut liu loron rua ba leten entaun lixu sempre naklekar ba mota-laran no estrada tanba ne’e presiza ema hotu nia kontribuisaun hodi bele minimiza volume foer iha kapitál.

Esplika liután atividade limpeza ne’e hetan tulun husi Institutu Jestaun Ekipamentu no Apoiu ba Dezenvolvimentu Infraestrutura (IGEADI) ne’ebé fasilita eskavatór rua hamutuk kareta kamioneta hodi halo limpeza no sobu lixu no raihenek ne’ebé intupidu iha baleta laran lori ba soe hotu iha Lixeru-Tibar.

Reportajen : Nelfiano

Foto : Nelfiano

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *