Dili, 17 Marsu 2026 (Média Democracia) – Prezidente Repúblika no laureadu Nobel ba Pás, José Ramos-Horta, konfere onra Estadu Timor-Leste ba diplomata na’in rua husi Singapura nu’udar rekoñesimentu ba sira-nia servisu esepsionál no kontribuisaun signifikativa ba dezenvolvimentu nasaun no integrasaun rejionál.
Iha okazaun ne’e, Prezidente kondekora Kolár Orden Timor-Leste nian ba Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Singapura ba Timor-Leste, Hu Yee Cheng (Robin), tuir Dekretu Prezidente Repúblika No.26/2026.
Aleinde ne’e, José Ramos-Horta kondekora mós Medalla Méritu ba William Chik Kam Weng, Enkarregadu Embaixada Negósiu Singapura nian iha Timor-Leste, tuir Dekretu Prezidente Repúblika No.27/2026. Serimónia kondekorasaun ne’e realiza iha Palácio Presidencial Nicolau Lobato.
Iha Diskursu, Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, elojia dedikasaun diplomata na’in rua Embaixadór Robin Hu no Enkarregadu Negósiu William Chik ba sira-nia kontribuisaun importante iha hametin relasaun amizade entre Timor-Leste ho sira-nia nasaun no apoiu ba dezenvolvimentu nasionál.
“Embaixadór Robin Hu no Enkarregadu Negósiu William Chik presta ona servisu sira ho valór aas liubá povu Timor-Leste, sira-nia esforsu dedikadu la’ós de’it hametin lasu amizade entre ita-nia nasaun sira maibé fó mós apoiu tanjível ba ita-nia dezenvolvimentu nasionál no ita-nia viajen ba integrasaun tomak iha família ASEAN.” Dehan Prezidente RDTL, Ramos Horta
Ho onra sira-ne’e, Estadu rekoñese sira-nia kontribuisaun signifikativu no permanente Timor-Lesta nia bem-estar no progresu.
Kolár Orden Timor-Leste nian atribuidu ba kontribuisaun estraordináriu sira ba nasaun, enkuantu Medalla Méritu rekoñese servisu signifikativu hodi hametin orden sosiál no estabilidade nasionál. Konferénsia onra sira-ne’e ba Embaixadór Hu no Sr. Chik subliña Singapura nia kompromisu ne’ebé dura ba Timor-Leste nia futuru no relasaun forte no amigavel entre nasaun rua ne’e.
Nune’e, Orden Timor-Leste mak nasaun nia onra aas liu, rezerva ba individuál sira ne’ebé hala’o ona servisu esepsionál no méritu ba nasaun.
Embaixadór Robin Huhú hala’o kna’ar nu’udar Embaixadór Naun-Rezidente Singapura nian ba Timor-Leste dezde fulan-Fevereiru 2023, períodu ida ne’ebé marka ho aprofundamentu signifikativu ba relasaun bilaterál sira.
Enkuantu, Pasu xave ida durante nia mandatu maka estabelesimentu Embaixada rezidente dahuluk Singapura nian iha Dili iha fulan-Abril 2024, ho Sr. William Chik nomeadu nu’udar Enkarregadu Negósiu hodi lidera misaun ne’e.
Embaixadór Huhú dezempeña papél instrumentál hodi haburas kolaborasaun signifikativu entre Singapura no Timor-Leste iha setór oioin, inklui dezenvolvimentu ekonómiku, kapasitasaun, no interkámbiu povu ba povu. Sr. Chik nia prezensa iha terrenu maka importante tebes hodi komplementa esforsu sira-ne’e, mantein kontaktu regulár ho ofisiál lokál sira, no asegura implementasaun susesu husi inisiativa sira ne’ebé konkorda ona.
Iha sira-nia lideransa konjunta, relasaun bilaterál sira buras, marka ho aumentu notável iha interkámbiu sira iha nivel aas. Hirak-ne’e inklui Prezidente José Ramos-Horta nia vizita sira ba Singapura iha 2024 no 2025, Primeiru-Ministru Xanana Gusmão nia vizita ofisiál iha fulan-Jullu 2025, no vizita husi Vise-Primeiru-Ministru Francisco Kalbuadi Lay iha fulan-Outubru 2024.
Momentu ida-ne’e retribuidu ho vizita ofisiál husi Ministru Negósius Estranjeirus Singapura nian, Dr. Vivian Balakrishnan, mai Timor-Leste iha fulan-Jullu 2023, no vizita husi Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun Timor-Leste nian, Sr. Bendito dos Santos Freitas, ba Singapura iha fulan-Juñu 2024.
Embaixadór Hu no Sr. Chik mós sai hanesan instrumentál iha implementasaun susesu husi programa xave sira kapasitasaun nian, hanesan pakote Singapore-Timor-Leste ASEAN Readiness Support (STARS) ka Pakote Apoiu Prontidaun Singapura-Timor-Leste nian ba ASEAN no Apoiu Haforsa STARS (eSTARS).
Implementa tuir Programa Kooperasaun Singapura nian, inisiativa hirak-ne’e fó asesu krusiál ba ofisiál Timor-oan sira ba formasaun relasiona ho ASEAN, oferese apoiu valiozu ba Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN iha Simeira ASEAN ba dala 47 iha fulan-Outubru 2025 no loke dalan ba ninia viajen kontinua ba integrasaun tomak.
Reportajen : Estefania
Foto : Estefania
