Dili, 25 Marsu 2026 (Média Democracia) – Porta-voz Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PSIC), Mário Tavares informa PSIC simu delegasaun kompeténsia husi Ministériu Públiku hahú husi fulan Dezembru to’o fulan Marsu hamutuk 131 Prosesu.
“Agora krime sira ne’ebé Ministériu Públiku delega mai iha PSIC, krime sira hotu ne’ebé enkuadra hanesan kompeténsia eskluziva polísia sientífika investigasaun kriminál nian tuir lei orgánika investigasaun kriminál maioria númeru ne’ebé as liu mak burla agravada, tuir fila-fali mai falsifikasaun dokumentus.” Dehan Porta-voz PSIC Mário Tavares iha nia Knar fatin Psic Kolmera Tersa ne’e (24/03/026)
Nia dehan, aleinde delegasaun kompeténsia, Ministériu Públiku mós fó fali prolonga prazu hamutuk 71 prosesu.
“Entaun iha delegasaun foun 131 no prosesu anterior ne’ebé ita hatama tiha relatóriu prosesu nian, relatórou iha ka lae husu fali aprovasaun prazu, Ministériu Públiku fó fali prosesu sira ne’e mai ita kontinua halo delijénsia hamutuk 71 prosesu.” Hatutan Porta-voz PSIC Mário Tavares
Nia dehan dadaun ne’e, iha mós mandadu detensaun husi autoridade judisiária ba PSIC hodi ezekuta ne’ebé rejista hamutuk mandadu 13.
“Mandadus balun ami ezekuta tiha ona, mandadu sira ne’e atu detein ema hodi kumpri pena prizaun nomós atu notifika transporte arguidu ou testamuña ruma ba iha tuir prosesu julgamentu iha tribunal sira hanesan tribunal primeira instánsia Suai, tribunál Primeira Instánsia Baucau até Tribunál Primeira Instánsia Dili.” Informa Porta-voz PSIC Mário Tavares
Portantu modalidade mandadu ne’e iha rua hanesan, mandadu detein tanba nia prosesu hotu ona atu lori ba iha prizaun Becora ka Prizaun Suai no mandadu ne’ebé tribunál emite husu apoiu polísia nian atu identifika intervein prosesuál sira hodi tuir julgamentu iha tribunál, hirak ne’e iha fulan tolu nia laran PSIC iha mandadu 13.
Enkuantu servisu diáriu husi diresaun pikete prevensaun nian to’o horseik sistema rejistu 146 partisipasoins, ne’ebé maioria ho kazu burla agravada.
“Maioria krime boot liu mak krime burla agravada rejistu iha ne’e, portantu lrosedimentu ita simu rejistu iha prazu 5 dias nia laran tuir prazu prosesuál pois mak ita ba Ministériu Públiku nune’e Mistériu Públiku nia entendimentu nia bele halo investigasaun ka nia devolve fila fali ba proseau halo investigasaun.” Afirma Porta-voz PSIC Mário Tavares
Porta-voz ne’e reafirma iha fulan janeiru PSIC halo detensaun ba Sidadaun Timor na’in tolu hodi kumpri pena iha prizaun. Depois foin lalais halo tan mandadu detensaun de notifikasaun atu sira komprensebiha tribunal suai sira na’in 4, ita halo identifikasaun informa ba sira, entrega notifikasaun ba sira transporte sira lori ba tuir prosesu julgamentu atu garante katak ita koolabora ho autoridade judisiária sira.
Mário adianta, barak liu akontese krime omesidu agravadu nomós krime esplorasaun em ilisitu joga ne’ebé akontese barak liu iha Munisípiu Dili, maibé iha krime balu hanesan omesidu agravadu ne’ebé akontese iha munisípiu Ainaro iha faze zulgamentu nia laran.
Tavares informa entre delegasaun 131 ne’ebé prosesu, PSIC halo remata ona relatóriu ba ministériu públiku hamutuk 72 mak prosesu.
“Relatóriu finál ita konklui ona prosesu ba polísia ninia intendimentu iha faze inkéritu ne’e polísia dehan ninia delijénsia prosesuál hotu ona no remata ona, ne’e ita iha 72 prosesu, enkuantu relatóriu interkanál iha 60 prosesus signifika iha prosesu balun ita halo prosesu iha prazu hotu ona la konsege konklui prosesu, ita husu ministériu públiku atu prolonga tan fali prosesu mai fali.” Reafirma Tavares
Entretantu andamentu prosesu ne’e Ministériu Públiku halo delegasaun tuir kompeténsia retui ba PSIC, nune’e PSIC halo prosesu tuir prazu ne’ebé ministériu públiku fó, tanba prazu balun 25 dias, balun 30 dias to’o 40 dias no dentru do prazu nia laran kuandu prosesu ne’e la hotu, ita-nia delijénsia balun tenke hein rezultadu no husu provasaun prazu ba iha Ministériu Públiku.
Reportajen ; Estefania
Foto ; Estefania
