ADTL, KI Fahe Formasaun ba Jornalista Kona-ba Media sai Ajente Transformador ba EhD

Dili, 27 Fevereiru 2026 (Média Democracia) – Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL), hamutuk ho Konsellu Imprensa (KI) realiza atividade kona-ba kolokiu ba media ho tema “Media Sai Ajente ba Transformador ba Lian Ema ho Defisiénsia nian.” Objetivu husi atividade ne’e atu habelar informasaun ba publiku kona-ba ema ho defisiénsia (EhD), sira nia lian, tanba instituisaun balun seidauk iha asesibilidade ba EhD no sei hetan diskriminasaun iha publiku.

Diretor Ezekutivu Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL), Cezario da Silva hateten, atividade ne’e kona-ba media nia papel importante ba ema ho defisiénsia (EhD), tanba liuhusi media publiku bele hatene kona-ba asuntu prinsipal EhD nian, tanba asuntu ba ema ho defisiénsia ne’e vulneravel. EhD maioria vulneravel liubá sosiedade balun nia hahalok no asaun sira.

“Dala-barak sosiedade nia pensamentu ba ema ho defisiénsia katak sira labele halo buat ida, maibé so merese de’it hodi hetan apoiu ka tulun. Tan ne’e atu harahun sosiedade nia pensamentu hirak ne’e presiza liuhusi media nia tulun hodi fahe informasaun ne’ebé pozitivu katak, labele husik ema ida iha kotuk maibé sura ho ami.” Dehan Diretor Ezekutivu Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL) Cesário da Silva ba Jornalista sira iha edifísiu ADTL, Mascarinhas, kinta-feira, 26/02/2026

Diretor hatutan, ema ho defisiénsia iha tipu ne’ebé diferensa, tanba ne’e halo komparasaun media bele halo mudansa ba EhD, tanba tempu uluk familia barak mak subar nia oan ka familia ne’ebé defisiénsia iha uma laran de’it maibé tulun no korajen husi media EhD balun bele asesu ba publiku.

“Dadus ba ema ho defisiénsia (EhD), iha 2022 EhD ne’ebé mais vulneravel liu numeru 17 mil, maibé EhD ne’ebé kondisaun normal oituan ne’e numeru 93 mil. Tanba liuhusi media nia advokasia kobertura ba ema ho defisiénsia (EhD), iha área remotas ikus mai publiku tau atensaun ba EhD ne’e hanesan heroi ida, tanba liuhusi media nia publikasaun ikus mai EhD bele hetan atensaun iha publiku.” Informa Diretor Ezekutivu Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste ADTL

Diretor afirma, media kontinua esforsu oinsá atu ema hotu bele moris hanesan no kore EhD hodi marjinalizadu. Tanba EhD balun familia sira subar ba publiku, balun laiha kadeira roda ba sira hodi fasilita no movimentu ba mai. Instituisaun balun laiha asesibilidade ba ema ho defisiénsia (EhD), sira no EhD mós seidauk bele asesu ba transporte publiku, tanba kadeira roda mikrolete tula labele. Nune’e media nia papel bele sai tilun, matan, ibun no lian ba ema lian laek sira.

Iha fatin hanesan Membru Konsellu Imprensa Timor-Leste (KI), konsilleira Isabel Fernandes hateten, objetivu husi kolokiu ne’e atu habelar informasaun kona-ba inkluzaun ema ho defisiénsia ba instituisaun media sira, nune’e bele muda pensamentu publiku nia kona-ba direitu ema ho defisiénsia (EhD) sira nian. Tanba koalia kona-ba media sai ajente ba transformador ba lian ema ho defisiénsia nia.

“Media mak bele halo pratikante ba ema ho defisiénsia, media tenki iha hanoin no pratika halo mudansa ba iha sosiedade no kontribui ba ema ho defisiénsia (EhD). Tanba iha instituisaun publiku balun seidauk iha asesibilidade ba ema ho defisiénsia seidauk sufisiente, tan-ne’e media nia observasaun iha terenu importante.” Dehan Membru Konsellu Imprensa, Isabel Fernandes

Membru Konsellu Imprensa hatutan, publiku tenki respeita ema ho defisiénsia (EhD), tanba sira mós iha direitu tomak atu hetan atendimentu ne’ebé di’ak iha publiku. tanba instituisaun balun seidauk iha asesibilidade ne’ebé di’ak ba EhD, no dala-ruma sira hetan diskriminasaun. Tanba Dezenvolvimentu iha sidade lao ona, maibé ema balun seidauk iha hanoin kona-ba fasildade ba ema ho defisiénsia nian, tanba edifisiu balun andar, oinsa EhD bele asesu.

Esplika liután atividade ne’ebé realiza husi Asosiasaun Difisiensia Timor-Leste hamutuk ho Konsellu Imprensa kona-ba jornalizmu inkluzivu ho tema “Media sai ajente transformador ba lian ema ho defisiénsia nian,” Formasaun ne’e fahé ba jornalista sira hatumuk 20 resin.

Reportajen : Nelfiano

Foto : Nelfiano

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *