Oe-cusse, 31 Janeiru (Média Democracia) – Grupu DIFANO nia programa prinsipal mak Prontu ba Dezastre Ekonomia no Agrikultor maibé durante foka liubá programa dezastre halo preparasaun mitigasaun hamutuk ho komunidade sira hodi haree kona-ba dezastre ne’ebé akontese iha suku no areá rurál.
Tuir Diretor Ezekutivu grupu DIFANO Jacinto Mala hateten, durante ne’e DIFANO kria programa hodi servisu hamutuk ho komunidade sira iha Suku 8 iha rejiaun espesial Oe-Cusse Ambeno RAEOA hodi identifika kona-ba dezastre ne’ebé akontese iha areá rurál.
“Ami nia preparasaun mak primeru tenke indentifika no halo mapamentu kona-ba problema dezastre ne’ebé sempre akontese ba komunidade sira iha suku liu-liu iha areá rural. Ami identifika problema barak liu mak inundasaun, tanba komunidade hela besik iha areá risku hanesan iha mota ninin nomos dezastre anin boot, bailoro-naruk no erozaun.” Dehan Diretor Ezekutivu grupu DIFANO Jacinto Mala
Nia hatutan grupu DIFANO labele servisu mesak tanba haree kona-ba mapamentu iha Suku no Aldeia luan tebes entaun labele servisu mesak hodi identifika hotu ba areá ne’ebé sempre akontese dezastre oioin.
“Ami tenke servisu hamutuk ho parseru sira hanesan lideransa komunitaria tenke forma komisaun ida, Komisaun Dezastre Suku (KDS), nune’e bele servisu hamutuk ho ami hodi koordena no halo komunikasaun ba parte dezasrtre ne’ebé sempre akontese iha Suku no Aldeia.” Dehan nia
Nia salienta durante ne’e halo kolaborasaun servisu hamutuk ho APC rejiunal RAEOA, nune’e bele tau matan ba fatin, durante ne’e grupu DIFANO halo servisu indentifikasaun iha Suku 8 nia laran.
“Ami mós servisu hamutuk ho OXFAM Timor-Leste hodi tau matan ba atividade ne’ebé atu implementa iha Suku liga ho dezastre ne’ebé sempre akontese. Ami identifika ona dezastre ne’ebé akontese iha Suku dala-uluk ami tenke buka tuir kauza husi dezastre ne’ebé akontese fó impaktu ba ema nia moris.” Nia haktuir
Nia afirma mós katak identifikasaun kapasidade ne’ebé akontese iha komunidade sira iha parte balun menus informasaun no kapasidade oinsá bele rejolve inundasaun ne’ebé akontese relasiona ho parte ida ne’e tenke halo kolaborasaun servisu hamutuk ho APC no CVTL halo semulasaun ki’ik iha área ne’ebé hetan inundasaun, ne’e prinsipal atu foka ba problema refere.
“Ami mós buka parseru ida ne’ebé bele suporta ami ba parte kapasitasaun, tanba ami sente katak daudaun ne’e grupu DIFANO mós sei menus husi rekursu ne’eduni ami tenke liga ho APC, bomberus no CVTL, oinsá bele servisu hamutuk fó semulasaun ba asuntu inundasaun nian.” Nia afirma
Nia haktuir kauza husi inundasaun ne’e rasik husi udan boot liu oras tolu ka haat jeralmente iha Oe-cusse foho barak liu nakonu ho ai-horis depois ema barak mak estraga no halo to’os muda ba mai hodi hamosu inundasaun
Esplika katak hahú kria programa iha 2023 to’o 2024 tanba komunidade barak la hatene saida mak dezastre, entaun grupu DIFANO halo sosializasaun, kampaña liuhusi média no poster, oinsá atu hasa’e koñesementu komunidade nian kona-ba dezastre iha Suku no Aldeia, entaun tenke kolabora ho KDS, APC, CVTL nune’e fahe formasaun ba komunidade kona-ba dezastre ne’ebé sempre akontese hodi fó impaktu ba ema nia moris.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Nelfiano