Dili, 21 Maiu 2025 (Média Democracia) – ONG Hali Ba Dame (HABADA) husu komandu Polisia Nasional Timor-Leste Munisipiu Bobonaru atu loke prosesu investigasaun ba iha kazu konfrontu joven sira iha cailaco nomos atuasaun husi membru PNTL ne’e hodi resulta joven mane ida lakon nia vida iha fatin akontesimentu refere.
Iha entrevista ho Diretor ONG Hali Ba Dame (Habada) Abel Amaral hateten, Habada lamenta tebes ho akontesimentu ne’ebé akontese iha cailaco tuir alegasaun konfrontu joven sira iha loron komemorasaun restaurasaun independensia horiseik nian ba dala ruanulu resin-tolu tanba tuir lolos iha loron komemorasaun ne’e ema hotu atu festeza nia kontentamentu ba iha loron refere.
“Maibe saida mak akontese iha cailaco ita haree iha video ne’ebé viral iha media sosial hatudu imajen ladun furak ba ita-nia eroi sira nomos ita-nia joven sira seluk inklui mós inan aman sira labarik kikoan sira, tanba ne’e Hali ba Dame hanoin presiza halo investigasaun ida husi autoridade polisia sira ne’ebé marka prezensa iha atividade reefere atu identifika motivu lolos husi akontesimentu refere.” Dehan Diretor ONG Hali Ba Dame (Habada) Abel Amaral
Nia hatutan ONG Habada ladun satisfas ho atuasaun husi polisia nasional ne’e tuir informasaun nomos video ne’ebé espalla katak joven ida hetan tiru husi membru PNTL iha ninian hirus matan sorin no oras ne’e joven mane lakon ona vida, entaun husi atuasaun ne’e Habada lamenta tebes ho membru PNTL nia atuasaun.
“Ligadu ho atuasaun ne’ebé hamate joven mane ne’e nia vida presiza halo investigasaun kle’an tanba tuir lei politika uza forsa, ne’e polisia bele uza forsa bainhira nesesariu, tanba ne’e Habada maka seidauk iha komentariu ruma kona-ba atuasaun ne’e kontra regra ka lae, nune’e Habada nafatin husu ba komandu PNTL Munisipiu bobonaru atu halo investigasaun hodi bele hatene, tanba iha politika uza forsa ne’e fó biban ba polisia atu uza forsa maibe tenke tuir ninian nesesariu.” Hatutan Diretor ONG Hali Ba Dame
Nia reafirma liga ba iha atuasaun husi PNTL ne’e Habada hanoin membru seguransa sira hotu hala’o sira nia servisu tuir lei no orden ne’ebé iha ona maibe bainhira membru ruma komete infrasaun ruma sira iha regulamentu disiplinar ne’ebé atu investiga sira nomos regula sira hodi fó sansaun ba sira tuir pezu infrasaun ne’ebé iha, maibe ba iha membru PNTL sira bainhira sira komete infrasaun ruma sira iha prosesu rua hanesan. Ida prosesu haree ba iha disiplinar ninian ida seluk maka prosesu penal ninian.
“Habada husu ba komandu atu investiga membru ne’e tuir infrasaun ka regulamentu ne’ebé iha ona atu loke mós investigasaun ne’e ho prosesu ne’ebé lalais hodi nune’e bele idetifika kauza husi joven sira nomos tanba saida mak membru PNTL ne’e tiru joven hodi resulta joven lakon nia vida.” Reafirma Diretor Habada Abel Amaral
Husi kazu cailaco ne’e mak Habada koloka hela rekomendasaun hanesan :
- Husu ba komandu polisia nasional munisipiu bobonaru nia atu halo investigasaun kona-ba motivu konfrontasaun ne’ebé mosu husi joven sira iha ambintu selebrasaun loron independensia ne’e no tanba saida mak mosu problema, nune’e bele hatene nomos identifika atu nune’e bele husu autorizasaun ba iha tribunal hodi fó mandatu kapturasaun ba ema sira ne’ebé iha indikasaun involve iha konfrontu refere.
- Husu mós ba komandu atu halo investigasaun ba iha membru polisia sira ne’ebé halo atuasaun hodi resulta ema mate hanesan joven ne’ebé mate iha fatin akontesimentu, tanba agora daudaun labele fó kulpa ba atuasaun PNTL halo maibé Habada husu komandu atu halo investigasaun ba kazu refere atu nunee bele hatene nia motivu lolos.
Reportajen : Domingas
Foto: Domingas