Dili, 23 Dezembru 2025 (Média Democracia) – JSMP Timor-Leste realiza Komunikasaun Imprensa kona-ba Partisipante sira husi partidu polítiku ho asentu iha Parlamentu hodi husu atu Gabinete Apoiu Sosiedade Sivíl (GASC) kontinua nia parseria ho JSMP hodi fasilita formasaun ba estrutura partidu sira to’o nível postu no baze. Komunikadu refere asesu husi pajina JSMP, Tersa semana ne’e.
Diretora Ezekutiva JSMP, Ana Paula Marçal hateten, pedidu ne’e hato’o durante sesaun formasaun kona-ba “Lideransa Transformativa no Demokrásia iha Parlamentu Nasionál,” ne’ebé realizadu iha loron 17 Dezembru 2025, iha Salaun Demokrasia Komisaun Nasionál Eleitorál (CNE) Munisípiu Manatuto. Formasaun ne’e foku ba membru no kuadru estrutura partidu polítiku sira ne’ebé iha asentu PN hanesan CNRT, Fretilin, PD, PLP no KHUNTO.
“JSMP sente haksolok no onradu bele hetan oportunidade no konfiansa husi GASC atu organiza formasaun ne’ebé foku ba tema lideransa transformativu ho alvu ba kuadru partidu politiku sira iha baze no ekipa GASC ne’ebé akompaña formasaun ne’e bele testemuña rasik, oinsa partisipante sira entuziasmu tebes atu partisipa iha formasaun refere.” Dehan Diretora Ezekutiva JSMP, Ana Paula Marcal
Diretora Ezekutiva JSMP hatutan, durante sesaun formasaun, partisipante sira konxiénte katak tópiku lideransa transformativu no demokrásia relevante no pertinente iha kontestu Timor-Leste ohin loron. Tanba ne’e, partisipante sira rekomenda ba GASC atu disponibiliza apoiu rekursu finanseriu adekuadu ne’ebé permite JSMP multiplika durasaun tempu no taxa partisipasaun husi kada partidu sira.
“Dirijente munisipál sira husi PLP ho KHUNTO ne’ebé partisipa iha formasaun ne’e sente la justu bainhira formasaun ne’e akomoda númeru ki’ik liu kompora ho partidu boot sira, tanba partidu ki’ik sira nesesita liu no tenke hetan atensaun boot liu iha atividade sira hanesan ne’e.” Hatutan Diretora Ezekutiva JSMP
Diretora afirma, partisipante sira haree katak matéria ne’ebé ko’alia kona-ba lideransa transformativa nu’udar tema foun ne’ebé relevante iha kontestu atuál no futuru, tantu iha nível nasionál nomos iha munísipal ka baze. Ho tema ne’e, lori sira ba haree dook hodi reflete figura lideransa atuál sira iha sira ida-idak ninia partidu, lideransa independente sira no sira rasik bele projeta planu pesoál hodi sai lideransa iha future, tanba matéria ne’e dezafiante no inspira sira atu asume kna’ar nu’udar lideransa iha futuru.
“Kuadru membru partidu hirak ne’e kompromitidu atu habelar informasaun ne’e ba militante sira iha partidu ida-idak, maibé se JSMP bele to’o rasik iha baze nu’udar previlíjiu ida sira prontu atu organiza kuadru sira hodi partisipa. Durante sesaun sira husu no hatan nian, partispante sira aprezenta preukupasaun relevante sira kona-ba investimentu mínimu iha setór edukasaun, no kestiona maka’as tanbasá setór edukasaun la hetan atensaun sériu.” Afirma Diretora Ezekutiva
Diretora Ezekutiva informa, aleinde ne’e, sira mós manifesta kuriuzidade no ezije esplikasaun kona-ba kazu atuál sira relasiona ho nomeasaun lideransa órgaun judisiáriu ne’ebé hamosu konfuzaun iha públiku, liuliu enfaze kona-ba inkomprimentu ba desizaun tribunál nu’udar risku no ameasa reál ba ezisténsia estadu direitu demokrátiku. Tanba ne’e sira husu atu lideransa sira ne’ebé atualmente iha podér hatudu maturidade polítika no vontade atu asume responsabilidade no hatu’ur interese estadu no povu iha sentru duke interese partikulár sira seluk.
“Partisipante sira seluk preukupa kona-ba alterasaun lei sira ne’ebé ho karáter urjente, rekrutamentu polítiku no kuadru partidu polítiku sira ne’ebé ba okupa pozisaun sira hanesan CAC ne’ebé rezulta instituisaun independente sira la funsiona efetivu no lakon konfiansa husi públiku.” Diretora informa
Diretora afirma iha sesaun aprezentasaun, JSMP aprezenta matéria ho tema jerál kona-ba lideransa transformativa no demokrasia iha Timor-Leste. Matéria hirak-ne’e aborda no elabora kona-ba konseitu báziku relevante sira hanesan noasaun lideransa iha jerál, lideransa tuir péritu ka matenek na’in sira ninia hanoin/hanorin, diferensa entre líder, jestór, xefe no patraun ka boos, no tipu lideransa ho nia istilus sira.
“Matéria sira ne’e hotu elabora iha manuál ne’ebé distribui ba partisipante sira no finansia husi fundu ba sosiedade sivil ne’ebé responsavel husi Gabinete de Apoio à Sociedade Civil (GASC).” Afirma Diretora Ezekutiva JSMP, Ana Paula Marcal
Diretora salient, totál partisipante sira ne’ebé partisipa iha atividade ne’e mak hamutuk 20 husi planu inisiál partidu sira ne’ebe iha asentu PN. Partidu hirak ne’e hanesan CNRT-reprezenta membru na’in lima (5), Fretilin–na’in lima (5), PD–na’in haat (4), PLP–na’in tolu (3) no KHUNTO–na’in tolu (3). Atividade ne’e akompaña diretamente husi ekipa GASC.
Esplika liután atividade ne’e realiza ho kolaborasaun, parseria no apoiu finanseiru husi Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil (GASC), Gabinete Vise-Primeiru Ministru, Koordenadór ba Asuntu Sosiál, Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Governu Konstitusionál IX no apoiu masimu husi Diretor CNE Munisipiu Manatuto ho funsionariu tomak ne’ebé fornese salaun no apoiu preparativu relevante sira.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Média JSMP
