MAE Fó Pose Ba Xefe Suku Foun, Papél Importante Mak Atu Organiza Suku, Kria Paz No Estabilidade

Dili, 04 Abril 2025 (Média Democracia) – Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral fó pose ba ba Xefe Suku Baduro, Munisípiu Lautém nomos Xefe Suku Lacu-Mesak no Suku Iliheu, Munisípiu Manatuto ba periodu 2025 to’o 2032.

Hafoin fó pose Ministru Administrasajn Estatál Tomás do Rosário Cabral hateten, ba xefe suku emposadu sira katak depois de simu kna’ar xefe suku sira fila-fali ba suku atu organiza servisu importante rua iha suku laran kona-ba administrasaun suku nomos atu organiza populasaun iha suku no aldeia.

“Xefe suku sira-nia papél importante mak organiza administrasaun kria paz no estabilidade, ajuda implementa programa governu ninian liuliu PNDS iha ita-boot sira-nia fatin nomos ba rejistu validu sira ne’ebé tau iha kraik.” Dehan Ministru Tomás do Rosário Cabral iha salaun VIP MAE, Caicoli Dili, Kinta Feira ne’e.

Governante ne’e informa katak, xefe suku sira presiza reativa fila-fali demografia ho livru 18 tanba ne’e papél importante autoridade lokál ho nia estrutura sira.

“Papél importante tanba ita iha funsionariu 4 iha kraik, sekretariu ida atu organiza servisu xefe suku nian, iha ofisiál ida ba administrasaun kondena fali servisu sira ne’e, ofisiál ida ba finansas ne’ebé ita-boot sira hetan osan husi administrasaun munisipal, iha ofisiál ida ba asuntu sosiais, ofisiais ida asuntu sosiais ne’e iha ligasaun ho ofisial sira iha administrasaun postu-administrarivu ba asuntu sosiais ba munisipiu.” Nia informa

Nia dehan xefe suku no xefe aldeia sira tenke hatene total husi nia populasaan sira, oras ne’e dadaun agrikultor nia ekipamemtu entrega hotu ona ba autoridade sira, xefe suku sira-nia papél atu reativa fali servisu ne’e.

“Xefe suku sira sei iha motorizada rua, la’ós fó ba sekretáriu suku, ne’e fó ba administrasaun do suku, ida ba xefe suku atu ba aldeia sira, eskritóriu suku ne’e labele taka, uluk ema ida de’it, ita aumenta ema haat atu apoiu mós Estae atu troka kartaun rejistu biométriku, apoiu duni diresaun jerál ida ba administrasaun suku, sei entrega mós komputadór ba ita-boot sira.” Nia dehan

Nia haktuir iha informasaun katak funsionamentu administrasaun suku ne’e taka hela deit, bainhira mak autoridade suku no administrasaun suku atu halo atendimentu ba asuntu refere, xefe suku sira ne’e atu ajuda administradór postu no prezidente autoridade munisipiu liliu iha programa merenda eskolar.

“Dekretu lei implementasaun ba merenda eskolar iha tiha ona, sekretariu munisipal sira koordena ho gabinete, dekretu nia alterasaun EJP bele uza bele la uza, bele xefe suku sira organiza-an tanba nia iha ne’ebá lideransa komunitariu organizasaun komunitariu bele fornese mós ba merenda eskolar ne’e, tanba ninia menu 75% produtu lokál.” Nia informa

Nia salienta, deves enkuandu haree informasaun iha media sosial ita protesta dehan estrada aat tenke hadi’ak tanba atu lori produtu lokál, ita atu sustenta de’it merenda eskolar mós labele.

Iha biban ne’e Xefe Suku Eleitu, Suku Lakumesak Luis Mendonça haktuir nia promesa katak konfiansa ne’ebé povu fó ba, nia simu ho responsabilidade.

“Responsabilidade saida mak halo iha ha’u nia mandatu, primeiru ezerísiu mak ita haree ba iha infraestrutura báziku liuliu haree ba iha ita-nia estrada, Bee moos, eletrisidade liga mós ba asuntu sosiais balun hanesan Faluk, Oan kiak, Defisiénsia sira.” Nia haktuir

Nia dehan sei kumpri no halo tuir saida mak ohin eselénsia Ministru hato’o liuhusi mensajen katak kna’ar sira ne’ebé simu hatudu tenke la’o tun ba iha aldeia sira atu nunee bele rona  komunidade sira nia difikuldade saida mak sira hasoru.

“Sira-nia preokupasaun saida entaun suku ne’e sai hanesan sentru informasaun atu nune’e hodi hetan saida mak povu infrenta iha kraik atu bele pasa fila-fali ba iha nivel postu no munisipiu ba to’o iha nasional.” Nia dehan

Xefe Suku eleitu ne’e haktuir iha nia mandatu prioridade servisu ne’ebé atu halo mak haree ba iha estrada ne’ebé seidauk di’ak presiza atu hato’o ba parte kompetente hodi kontinua hadi’ak estrada rurais sira.

“Kona-ba bee moos karik aldeia 5 ne’e mak balu seidauk asesu, nafatin esforsu ba sira bele asesu ba bee, ida seluk karik ba faluk oan kiak defisiensia sira ne’ebé seidauk asesu ba subsidiu ruma ou iha dokumentu balu mak prezudika hela sira, ida ne’e mak kna’ar xefe suku nian oinsá atu identifika problema suku.” Nia haktuir

Nia sei esforsu makas atu nune’e povu iha suku refere bele asesu ba dokumentu importante balu ne’ebé sira presiza, relasiona ho subsidio ne’ebé governu fó no presiza sira iha dokumentu ida ne’e mak xefe suku atu esforsu iha xefe suku nia mandatu.

Enkuantu mandatu ne’e hahú husi tinan 2025 até 2032, tan ne’e durante tinan 7 ne’e nia sei esforsu makas hodi nune’e bele fó esperansa ba povu sira ne’ebé depozita ninia konfiansa hodi hili autoridade suku, nune’e bele halo netik buat balun iha tinan 7 nia laran ba iha nia suku hodi serví ba povu.

Reportajen : Estefania

Foto : Estefania

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *