Dili, 24 Fevereiru 2026 (Média Democracia) – Ministru Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál MAKLN Gil da Costa Monteiro “Oan Soru dehan, iha tempu laiha reorganizasaun rezisténsia funu mós Timor-Leste lakon nomos Konsulta Popular ne’ebé akontese iha Loron 30 Fulan Agostu 1999 dalaruma sei la kontese. Abertura expozisaun Armas ne’e Média asesu husi pajina MAKLN, Tersa semana ne’e.
Ministru Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál MAKLN Gil da Costa Monteiro “Oan Soru” hateten, ohin halo afirmasaun ida ne’e kona-ba diskursu no abertura atividade Expozisaun Armas no Fotógrafias Rezisténsia nian.
“Ohin ita kanta Marcha dos Veteranos iha liafuan pedasuk ki’ik-oan ida “Renascer da Esperança”. Ne’e atu dehan de’it karik iha tempu 1975-1978. depois de Saudozu Nicolau Lobato mate, laiha reorganizasaun funu mós ita lakon, 30 de Agostu ne’ebé deside iha prégu mós laiha. Ita tenke koalia istoria ho loloos labele nega tun sai maske diferente kor partidu nian tanba ida ne’e ita lori ona ema mak sosa. Ema ne’ebé mate nia ruin no raan restu mak ohin loron ita hakoi seidauk hotu to’o agora.” Dehan Ministru Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál MAKLN
Ministru Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál hatutan, Eis FALINTIL ne’ebé uluk halo parte direta mós iha konferénsia nasionál iha Maubai-Vikeke iha Marsu 1981, haktuir katak, molok to’o iha data konferénsia nian, iha kedas Fulan-Fevereiru nia laran, sira hahú halo preparasaun hanesan fahe servisu ba malu. Aleinde ne’e komandante sira mós tun direta ba observa iha terrenu, hodi haree fatin ida ne’ebé merese atu realiza konferénsia, no halo destakamentu observadór sira iha kada postu seguransa nian nomos kada postu Soldadu hira mak instala.
“Ita mós tau patrullamentu grupu sira nomos ita tau seguransa ne’e fatin hira nia pozisaun, ida atu halo konferénsia iha terrenu karik tenke seguru. Ita tenke koalia buat sira ne’e hotu no ita labele hanoin três de Março, teki-teki nia mosu de’it, monu de’it tun mai ne’e laiha maibé dia três de março mosu mai ita tuku meza nia hotu ona.” Hatutan Ministru Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál
Ministru informa mós, kona-bá ai-han ne’ebé FALINTIL sira konsumu durante loron-tolu partisipa iha Konferénsia Nasionál iha Maubai kona-ba Reorganizasaun Rezisténsia nian mak hanesan, ai-dila tahan, ai-dila fuan, kotu moruk nia tahan sira, hudi-kain ho hudi-dikin no seluseluk tan.
“Komisáriu ida husi Munisipiu Ainaro, uluk iha (Konferénsia Maubai) nia mak haruka ami tamun ai-dila fuan, imi hatene. Ai-dila fuan ne’e hodi halo modo, maibé komisariu haruka ami tamun tiha, atu kaman ba ami atu lori. Ami ba tamun nuu iha Liaruka, tanba iha tempu ne’ebá hahan di’ak mak nuu maran, koto moruk nia tahan, hudi-kain ho tua-dikin. Entaun, buat di’ak ida midar atu neutraliza ne’e maka nuu oan ne’e, tamun maran tiha, nata ba mina netik para hodi aguenta ita-nia kabun.” Informa Ministru “Oan Soru”
Ministru esplika, iha tempu ne’ebá Komandante Ventura de Araújo “La-Book”, atuál Komisáriu CCLN Munisípiu Ainaro, nia mak ho Soldadu sira buka hahan sira ne’e, tamun hodi fó han ba FALINTIL sira no Kuadrus Rezisténsia durante iha konferensia refere.
Esplika liután hahú husi prosesu sira ne’e konferénsia nasionál iha Maubai-Vikeke kona-ba reorganizasaun rezisténsia nian mak ohin loron CCLN, hamutuk ho instituisaun kompetente sira, hodi halo lansamentu ba expozisaun nian, nune’e la haluha hato’o mós agradese ba Komisaun Organizadóra sira hotu iha momentu ne’eba.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Media MAKLN