Dili, 07 Juñu 2025 (Média Democracia) – Fasilidade Dezenvolvimentu Merkadu (Sigla Inglés Market Development Facility, MDF) mak inisiativa ida ne’ebé hetan suporta finanseiru husi Governu Australia hodi promove dezenvolvimentu ekonomia sustentavél iha Timor-Leste ho setór rua mak agrikultura no turismu.
Diretor Jeral Turizmu no Ambiente Timor-Leste, António da Silva hateten, hahú iha tinan 2012, MDF hala’o koordenasaun no koneksaun entre individuál, empregadór sira, governu no organizasaun non-governmental ho objetivu prinsipál atu promove kresimentu ekonomia inkluzivu. Implementasaun inisiativa ida ne’e hamutuk ho Palladium en parseria ho Swisscontant.
“Eventu Rede Negósiu ba Negósiu (sigla Inglés Business to Business, B2B) entre Ajente Viajen Malázia nian no Operador Turistiku iha Timor-Leste. Eventu ne’e hanesan inisiativa konjunta ida entre Ministériu Turizmu no Ambiente Timor-Leste no MDF, ne’ebé organiza hodi koñese ho lansamentu rota voo foun Batik Air nian husi Kuala Lumpur ba Dili.” Dehan Diretor Jeral Turizmu no Ambiente Timor-Leste, António da Silva
Nia hatutan objetivu prinsipál husi eventu ne’e maka atu haburas ligasaun negósiu sira entre ajente viajen sira Malázia nian no operadór turistiku lokál sira, enkoraja kolaborasaun no promove oportunidade turizmu sira iha Timor-Leste.
“Ita ohin realiza atividade ne’e hola parte ida ba primeru Voo Batik Air Timor-Leste, primeiru iha mós ekipa ida ne’ebé atu servisu hamutuk parseru dezenvolvimentu sira ita konvida jornalista na’in 15 husi Malaysia ho tour ajensia viajen ne’ebé atu viajen sai husi Malaysia ba nasaun seluk ema bolu “out paun porpriator” partesipa iha eventu ne’e ema na’in 4 husi Malaysia no tour priator Timor-Leste nian hamutuk na’in 8.” Dehan Diretor Jeral Turizmu no Ambiente Timor-Leste, António da Silva
Nia afirma atividade hanesan “Business to Business” halo aranzamentu ruma nune’e bele tau hamutuk ajensia viajen husi Australia no ajensia viajen iha Timor-Leste sira tenke halo komunikasaun ne’ebé di’ak ba malu hodi diskusaun ne’ebé kle’an nune’e sira bele halo viajen husi Malaysia mai Timor-Leste.
“Atividade ohin ami halo diskusaun ba oras rua nia laran ne’ebé ita-nia tour marka prezensa ne’e mai husi merkadu ne’ebé diferente iha balun haree kona-ba esperiensia motor, daivin, tipu advejer, istoria, kultura nian ne’ebé relevante ho komunidade iha rurál.” Dehan Diretor Jeral
Nia afirma relasiona ho ajensia viajen haree katak ida ne’e maka ita-nia produtu segimentasaun merkadu iha, nune’e iha diskusaun nia laran to’o remata entaun iha vantajen hanesan Business deal nian sempre iha nune’e Malaysia no Timor-Leste bele fa’an.
“Negósiu turizmu ne’e halo business ba malu mesak ema profisionál de’it ita-nia tourprase mak sira iha kompetensia atu fa’an sira-nia produtu ba rai liur “rede liter to sell” katak sira-nia ajensia viajen ne’e bele fó atendimentu ba ema estranjeiru, ne’ebé tantu Hotel fornesementu hahan kona-ba transporte no lori sira ba vijita fatin turizmu ne’ebé sai “tour root” tama iha pakote viajen nian.” Dehan nia
Nia informa pakote “tour root” nian iha Timor-Leste sai hanesan mata dalan ba ema estranjeiru ne’ebé mai Timor-Leste sira mak sei lori ba vijita fatin turizmu, maibé ajensia viajen husi Malaysia ne’e fa’an pakote bainhira ema atu ba rai liur sai husi Malázia.
Esplika liután eventu ne’e mós ho objetivu atu hasa’e koñesimentu husi ajente Malázia sira kona-ba oferta turizmu Timor-Leste nian, haburas ligasaun pesoál no konfiansa entre atór xave sira iha merkadu rua ne’ebé permite liña komunikasaun ida ne’ebé klaru no diretu liu entre setór turizmu sira husi nasaun rua ne’e. Inklui harii fundasaun ida ho vontade di’ak no interese mútuo ne’ebé bele lori negósiu ida ne’ebé sustentável iha tempu naruk nia laran.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Nelfiano
