Dili, 16 Fevereiru 2026 (Média Democracia) – Ministeriu Saude (MS) detekta kazu foun sira iha nivel hospital no oinsá bele hetan kazu ne’e tenke kaer metin, nune’e bele lori ba halo tratamentu, tanba evidensia ikus-ikus hatudu katak trevilensia ne’e aumenta maibé ema ne’ebé mate tanba Tuberkuloze ne’e menus tebes.
Vise-Ministru ba Operasionalizasun Hospitál (VMOH) Flavio Brandão Mendes de Araújo hateten, parte saude sira tenke halo atividade ida ne’ebé mais ativu, oinsá bele buka pasiente sira ne’ebé detekta ona tenke lori ba halo tratamentu iha ospital no pasiente balun ba direta iha ospital hodi halo teste ba TB, nune’e bele kontrola.
“Ha’u sente katak meus sira ne’e ita halo oinsa hodi bele kontrola no diminui TB ne’e ho neineik, maibé tenke servisu maka’as, nune’e bele halo redusaun, tanba ita-nia nasaun rasika daudaun tama hela iha segundu lugar kona-ba moras iha rejiaun ne’e rasik. Dadus kona-ba moras refere uluk ita rejistu hela 90% maibé agora numeiru la sa’e, tanba ita halo intervensaun maka’as.” Dehan Vise-Ministru ba Operasionalizasun Hspitál (VMOH) Flavio Brandão Mendes de Araújo
Vise-Ministru ba Operasionalizasun Hospitál hatutan, oinsa atu prevene ema labele moras TB no oinsa atu detekta ema ne’ebé afeta moras TB liuhusi halo teste, tanba ema barak mak afeita ona moras refere maibé nia seidauk hatene lolos tanba la halo teste.
“Estok aimoruk kona-ba moras refere barak hela kuaze postu saude sira iha teritoriu iha hotu, nune’e gratuitu ba pasiente sira. Ne’eduni iha biban ne’e husu ba komunidade sira sente kondisaun ladun di’ak, hanesan meer liu semana rua nia laran, isin manas hamosu kosar depois vontade han laiha, isin tun derepenti liu 3 kilo grama ne’e tenke ba ospital halo check-up kona-ba moras TB ne’e rasik, nune’e bele halo tratamentu.” Vise-Ministru ba Operasionalizasun Ospitál (VMIH)
Vise Ministru afirma, kauza ba morsa ne’e hanesan mikro bakteria Tuberkulozu ne’ebé buat hotu tenke halo teste liuhusi laboratorium hafoin bele detekta hetan, nune’e bele halo tratamentu lalais iha ospital hodi hetan rekuperasaun.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Nelfiano