MS-PARSEIRU REALIZA WORKSHOP VALIDASAUN ANALIZA BA BEE NO SANEAMENTU TL

Dili, 04 Outubru 2024 ( Média Democracia) – Governu liuhusi Ministeriu Saude hamutuk ho Parseiru Organizasaun Mundial Saude realiza workshop kona-ba Validasaun Analiza no Avaliasaun Global ba bee no saneamentu Timor-Leste. Atividades workshop ne’e realiza iha Hotel Timor Kinta-feira semana ne’e

Iha entervista husi Reprezentante Organizasaun Mundial Saude ba Timor-Leste, Arvind Mathur hateten nia sente orguillo no onra boot tanba bele hetan oportunidade hodi bele partisipa iha peskiza ba analiza Assesementu Global ba Bee no Saneamentu Nasoes Unidas ( GLAAS)

 “Ha’u sente onra tebes iha ne’e, ohin loron Dahuluk, ha’u hakarak kongratula Ministeriu Saude no Ministeriu Obras Públika, tanba deside atu partisipa iha peskiza kona-ba Analiza no Assesementu Global ba Bee Saneamentu Nasoen Unidas (GLAAS) iha tinan ida-ne’e hatudu kompromisu no dedikasaun ne’ebé loos husi nasaun ida ne’e, atu halo monitorizasaun di’ak ba Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável (ODS) nia alvu sira 6.a no 6.b kona-ba bee moos no saneamentu.” Reprezentante Organizasaun Mundial Saude ba Timor-Leste, Arvind Mathur dehan iha Hotel Timor, Kinta (03/10).

Nia informa, Dadus ne’ebé limitadu sei di’ak liu duke dadus ła kompletu ka laiha tanba ne’e sei ajuda estabelese liña baze ba levantamentu sira ne’ebé sei mai. Agradese no apresia ho laran-luak ba esforsu hotu-hotu husi departamentu Saúde Ambiental, Ministeriu Saude no ministériu relevante hotu-hotu no husu ho haraik-an atu esforsu ikus hodi identifika kualkér lakuna dadus no fornese dadus ne’ebé loos liubá nasaun ne’e. Nia mós hakarak kongratula Timor-Leste tanba uza plataforma dijitál GLASS online ba dalahuluk.

Iha fatin hanesan Vise-Ministru Instituisaun Saude, Jose dos Reis Magno dehan atividade ohin ne’e rekollamentu dadus tinan ida ne’e nian, nune’e liñas ministeriais hotu Partisipa hodi halo avaliasaun ba dadus refere

“Tanba programa avaliasaun refere tenke envovel liñas ministeriais  hotu no servisu hamutuk ho UNFP, OMS hodi halo avaliasaun ba dadus ne’ebé akumula ona, tanba MS mesak mak halo avaliasaun ba dadus sira ne’e labele.” Dehan Vise-Ministru Instituisaun Saude, Jose dos Reis Magno

Iha fatin hanesan Diretor Operasaun Manutensaun BTL,Ep Aleixo dos Santos hateten, objetivu atividade workshop ida ohin koalia kona-ba global organizasaun ne’ebé hala’o husi Ministeriu Saude no prepara dokumentu balun ne’ebé relasiona ho global anilisis, nia objetivu hodi hatoo planu ne’e ba iha nivel mundial hodi hatene kona-ba saida mak ita halo no atinji ona iha Timor-Leste liga ho bee no saneamentu tanba bee no saneamentu mak fonte importante hodi hasa’e nutrisaun no saude ne’ebé di’ak ba ita hotu.

Alokasaun ba orsamentu laos parte ba BTL,EP de’it maibé ba ministeriu sira hotu ne’ebé durante ne’e servisu hamutuk ho ministeriu saude, Edukasaun, Obras Publiku inklui liña ministeriais ne’ebé involve iha GLAAS ne’e rasik nune’e hodi hatoo orsamentu ne’ebé durante ne’e aloka ba programa sira hotu.

“Orsamentu ne’ebé aloka ba BTL,EP iha tinan 2024 hamutuk 6 milioes hodi halo operasaun, manutensaun no manejamentu ba tinan ida ne’e nia laran. Maibé orasmentu hirak ne’e la mai husi governu de’it, ita mós hetan orsamentu liuhusi ita-nia parseiru sira, parseiru dezenvolvimentu ne’ebé duante ne’e ajuda ona ita mak JICA ho orsamentu 200 mil dolar Amerikanu no UNICEF ho osan 200 mil-resin, maibé osan husi UNICEF nian atu responde kona-ba problema bailoron-naruk nian.” Dehan Diretor

Nia hatutan BTL,EP nu’udar empreza publiku ne’ebé responsabiliza ba bee no saneamentu, ita hotu hatene katak ita-nia rekursu bee iha Timor-Leste ne’e menus tebes kuaze ita hotu-hotu explora bee mai husi rai okos, kuandu ita la asegura bee ne’e ho didiak entaun bee ne’e sei menus ba nafatin.

“Ita hotu tenke responsabilidade ho komunidade sira oinsá ita bele asegura liuhusi konservasaun bee hodi nune’e ita bele utiliza bee ho seguru. Instituisaun hanesan ministeriu saude nomos fatin seluk ne’ebé seidauk asesu be bee moos, ne’e BTL,Ep ho ministeriu Obras Publika nia servisu atu halo identifikasaun hodi esforsu ba fornese bee ba ita hotu.” Hatutan Diretor BTL,Ep

Relasiona ho asuntu ne’e atu esplika klean liután katak ita-nia bee mak autor ba nesesidade ema hotu nian, nune’e liña ministeriais ka parseiru sira hotu tenke servisu makas atu bele asegura bee ho diak, nune’e ita-nia komunidade sira sei la halerik tan ba bee.

Reportajen : Nelfiano Saores

Foto : Nelfiano

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *