Dili, 18 Setembru 2025 (Média Democracia) – Sekretaria Estadu Kooperativa (SEKoop) realiza sorumutu hodi asina nota entendementu ho Empreza Bali Honey Madu husi Indonézia atu halo peskiza bá fatin potensiál sira hodi haki’ak bani iha Timor-Leste, asina akordu ne’e hala’o iha Salaun Gabinete SECoop Akait, Tersa semana ne’e.
Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira hateten, ohin realiza sorumutu hodi asina akordu ne’ebé parte rua halo ne’e bolu ALetter of Agreement (LoA) ne’ebé empreza mai atu halo peskiza boot ida hodi haree Timor-Leste nia fatin ne’ebé iha potensialidade bele haki’ak bani, nune’e bele halo produsaun iha rai laran.
“Ohin ita asina ona akordu, sira sei iha ne’e semana ida halo peskiza. Ita-nia kooperativa sira ne’ebé antes ne’e halo ona kultivasaun ba bani, akompaña fali sira bá Indonézia hodi haree diretamente kultivasaun bani iha ne’ebá. Fila mai aplika, tanba haki’ak bani la naran, maibé iha maneira rasik, inklui nia produsaun.” Dehan Sekretáriu Estadu SECoop, Arsenio Pereira
Sekretariu Estadu hatutan, programa ne’e importante tebes halo produsaun ba bani-been, tanba durante ne’e seidauk utiliza didi’ak, entaun ema fa’an leba bá-mai de’it. Ho apoiu husi “Bali Honey Madu” sei ajuda kooperativa sira oinsá bele halo kultivasaun di’ak no halo embalajen di’ak ho kualidade mak fa’an.
“Relasiona ho orsamentu neʼebé ita prevee ba atividade sira ne’e hamutuk rihun $3. Akordu neʼebé ita halo ne’e vale ba tinan rua, ne’ebé antes remata mandatu ita-nia tékniku sira halo dezeñu, halo kooperasaun ho Bali Honey Madu iha Indonesia.” Hatutan Sekretáriu Estadu SECoop
Iha fatin hanesan Prezidente Empreza Bali Honey Madu, Ismail Marzuki, agradese tebes ba Governu Timor-Leste liuhusi Sekretáriu Estadu SECoop, tanba bele halo ona kooperasaun ida-ne’e hahú ona dezde tinan 2018 mai to’o agora asina akordu nune’e ba futuru bele halo kooperasaun di’ak liután.
“Ami husi Kompañia “Bali Honey Madu” ne’ebé marka prezensa iha ne’e hodi servisu hamutuk ho SECoop atu haree fatin potensiál ba produsaun bani-been hodi fahe ami-nia esperiénsia ho apoiu Timor-Leste hodi halo produsaun bani-been iha rai-laran, nune’e bele fa’an iha ita-rai laran nomos rai liur.” Dehan Prezidente Empreza Bali Honey Madu, Ismail Marzuki
Prezidente Empreza Bali Honey Madu hatutan, esperiénsia ne’ebé sira sei fahe ba Timor-Leste mak hahú husi maneira haki’ak, prodús no to’o marketing hodi fasilita traballador sira hodi intende didi’ak oinsá bele hakiak bani tuir maneira ne’ebé durante ne’e kompañia refere utiliza.
“Durante semana ida nia laran ami sei vizita bá Munisípiu lima neʼebé la hanesan iha loron lima oin mai no hahú halo mapamentu ba poténsia ai-funan sira neʼebé iha kualidade aas iha Timor-Leste bele dezenvolve hodi hakiak bani, nune’e bani bele ba susu hodi hetan been barak no halo produsaun ho di’ak.” Hatutan Prezidente Empreza Bali Honey Madu
Nia afirma, durante semana ida nia laran sei halo peskiza hamutuk ho ekipa SECoop hodi identifika lolos fatin ne’ebé bele hakiak bani, tanba atu hakiak bani tenke haree fatin ne’ebé iha potensia hanesan aifunan barak no ai-horis hanesan Kaizu no seluk tan hodi fó benefisiu bani bele konsumu hetan been barak.
Esplika liután tuir dadus SEKoop identifika atu ba halo peskiza iha Munisípiu lima mak potensiál ba haki’ak bani hanesan, Likisá, Bobonaro Aileu, Ermera no Manatutu. Maibé iha Timor-Leste iha Munisípiu hotu bele hakiak bani tanba bani barak.
Reportajen : Nelfiano
Foto : Nelfiano
