Dili, 16 Abril 2025 (Média Democracia) – Sekretáriu Estadu ba Formasaun Profisionál no Empregu realiza semináriu rekonsultasaun públika kona-ba esbosu saláriu mínimu nasionál Timor-Leste. Ho objetivu atu reforsa ba esbosu salariu minimu ne’ebé iha ona, liga ho analiza impaktu merkadu nomos legislasaun sira seluk. Seminariu ne’e realiza iha Otél Novu Turismo tersa-feira semana ne’e.
Diretór Jerál ba Formasaun Profisionál no Empregu, Carlito do Rosário Cabral hateten, atividade ohin loron realiza ne’e tanba hetan orientasaun husi Sua Eselénsia Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál ne’ebé orienta ba diresaun nasionál relasaun traballu hodi organiza programa rekonsultasaun ba públiku kona-ba saláriu mínimu ne’ebé to’o agora sei pendente.
“Rekonsultasaun ba publiku kona-ba ideias ruma, hanoin ruma ba saláriu mínimu nian nune’e ita bele reforsa tan informasaun ruma karik iha tempu badak Konsellu Ministru orienta karik, ami atu ba aprezenta fila-fali.” Dehan Doretór Jerál Carlito Cabral ba Jornalista sira iha Salaun Otél Novu Turismo Tersa ne’e
Nia afirma katak antes halo aprezentasaun iha Konsellu Ministru, SEFOPE tenke iha informasaun relevante ruma ho traballadór saláriu mínimu, nune’e bele hetan apresiasaun ruma, se karik hetan aprovasaun husi Konsellu Ministru kona-ba saláriu mínimu.
Nia dehan orientasaun husi Konsellu Ministru ba iha SEFOPE atu halo rekonsultasaun fila-fali hodi haree nia impaktu sira.
“Eselénsia Primeiru Ministru orienta mai SEFOPE atu halo rekonsulta fila-fali hodi haree ninia impaktu ba iha ita-nia vida ekonomiku nian iha kontestu Timor, Tanba ne’e mak ohin ita atu rona husi Ministériu relevante sira, depois ita sei aprezenta, no iha orientasaun ruma atu aprezenta fila-fali esbosu ne’e ba iha Konsellu Ministru.” Dehan Nia
Diretór Jerál ne’e haktuir katak iha atividade ne’e SEFOPE konvida Ministériu relevante sira, Sosiedade sivíl, CCI-TL, KSTL, MCI, Ministériu Finansas, Estatístika nasionál nomos SEFOPE rasik, aleinde ne’e Ministériu balu sai oradór, balu halo aprezentasaun hodi fó hanoin ruma kona-ba situasaun real, nune’e karik iha aprezentasaun bele fó ideia hodi hato’o iha Konsellu Ministru sai hanesan matéria referénsia hodi foti desizaun ruma hodi aprova esbosu ida ne’e.
Iha biban ne’e Prezidente Konfedetasaun Sindikatu Timor-Leste, Almeiro Vila Nova informa, Timor-Leste ultrapasa ona tinan 13 maibé la konsege halo revizaun ba Saláriu mínimu nasionál tuir akordu ne’ebé iha.
“Tuir akordu ne’ebé iha salariu minimu nasional tenke hetan revizaun tinan 2, tuir lolos ne’e ita hetan revizaun iha tinan 2014 maibé infelizmente ida ne’e la akontese agora atu koalia kona-ba salariu minimu ne’e jestaun politikus ida, ne’e desizaun politikus ita bele koalia barak ita bele halo esforsu oioin maibé politikus sira maka deside kona-ba montante salariu minimu nian.” Dehan Prezidente KSTL
Nia haktuir, kona-ba konsultasaun publika ne’ebé SEFOPE halo, ida ne’e atu kontinua de’it esforsu lubuk ida ne’ebé Konsellu Nasional do traballu halo tiha ona iha tinan kotuk.
“Ita aprezenta ona esbosu dekretu salariu minimu ho montante 150 ba iha Konsellu Ministru maibé infelizmente Konsellu Ministru rezeita proposta refere, ne’eduni ita atu dehan katak salariu minimu 115 ohin ne’e la konsidera ona hanesan sosial safety.” Almeiro Vila Nova haktuir
Nia hateten katak, bainhira ema ida simu salariu ne’e ho montante ne’ebé iha atu nune’e ema ne’e labele moris ba iha liña pobreza nia okos.
“Agora montante 150 ne’ebé ita propoin bazeia ba konseitus tripartida iha Konsellu Nasional traballu ne’ebé kompostu husi SEFOPE, KSTL nomos CCI-TL iha reunian refere mosu konsensu entre parte tolu ne’ebé aseita katak, montante ne’e atu propoen ba iha MKN ne’e ho 150 dolares.” Nia haktuir
Maske rezultadu peskiza hateten katak montante ne’e husi 167 tanba haree ba iha kapasidade empresas ninian atu selu, Konsellu Nasional Traballu iha momentu ne’e foti ho montante 150 lori ba iha Konsellu Ministru iha tinan kotuk, espera katak liuhusi konsultasaun publika bele gaña ema hotu-hotu nia hanoin positivu ba iha revizaun salariu nian.
objetivu husi salariu minimu ne’e atu fó protesaun rendimentu ba traballador ne’ebé kategoria hanesan sira vulneravel.
“Traballador sira ne’ebe manan 115 ne’e risku tebes ba sira no tama iha liña pobreza, monu ba kiak tanba sira moris ona iha familia ida signifika katak oan no fe’en depende ba salariu la’en nian, tanba ne’e mak importante tebes atu lori hikas fila-fali esbosu dekretu salariu nian ho minimu montante 150 ne’e Konsellu Ministru.” Nia afirma
Enkuantu pesoal ka traballadór ho familia moris kumpre ninia padraun, moris kontenti haksolok, bele goza ninia liberdade, entaun esbosu dekretu salariu minimu ne’ebé aprezenta daudaun ne’e sei regula iha setor tolu hanesan setor privadu, setor kooperativa no setor servisu sosial.
Reportajen : Estefania
Foto : Estefania