Dili, 16 Juñu 2025 (Média Democracia) – Governu liu husi Sekretariu Estadu Kooperativa (SEKoop) sei organiza eventu nivel ba Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) nian ho atividade kooperativa ne’ebé sei realiza iha tempu badak.
Iha entrevista ho Sekretáriu Estadu Kooperativa (SEKoop) Arsénio Pereira da Silva informa, (SEKoop) sei organiza eventu nivel ASEAN nian, iha ne’eba sei iha atividade kooperativa ekonomia sei halibur grupu koperativa sira mai pratika kona-ba sira nia servisu ne’ebé sira hala’o iha baze durante ne’e, no iha eventu refere sei partisipa mós husi membru Kooperativa sira husi internasional.
“Ita halo ona survei ba produtu lokal sira ne’ebé sei lori husi Munisipiu sira mai hodi partisipa iha eventu ne’e no sira husi membru ASEAN mós sei lori sira nia produtu mai ita-nia nasaun hodi partisipa iha eventu refere.” Dehan Sekretáriu Estadu Kooperativa (SEKoop) Arsénio Pereira da Silva ba Jornalista sira iha salaun Esperansa Delta sexta feira semana kotuk, 12/06/2025
Nia hatutan, husi atividade ne’e atu fó korajen hodi dudu grupu Kooperativa sira iha nasaun Timor-Leste, nune’e hodi halo produsaun ba produtu lokal sira ho kuatidade barak depois hodi bele kompete iha merkadu Asean nian, fiar katak Timor-Leste iha rekursu barak. Hahú husi rekursu naturais no to’o ema, maibé problema ba ema hotu mak seidauk bele organiza maluk ho di’ak.
“Ita nia kostume ka karakter ida mak ita la rona malu no ita la organiza malu ho di’ak atu kompara ho nasaun seluk hanesan China, maibé liuhusi husi failansu mak ita bele hadia di’ak liutan iha futuru, ne’eduni ha’u husu ba grupu koopretiva sira iha teritorio Timor laran tomak bele kopera ho Sekoop, nune’e ita bele kompeta iha merkadu internasional liuhusi ita nia produto ne’ebé iha, ho razaun ida ne’e mak eventu refere tenke hetan partisipasaun masimu husi ita nia grupo koopertiva sira ho sira nia produtu.” Hatutan Sekretáriu Estadu Kooperativa (SEKoop)
Iha fulan Outobru tinan ida ne’e, Timor-Leste sai ona membru permanente ba ASEAN, nune’e Sekretáriu Estadu Kooperativa (SEKoop) sei konvida governu sira iha ASEAN nia liu-liu iha Kooperativa sira hotu hodi halo dialogu. Ho produtu saida deit ne’ebé produs hodi tau iha atividade ne’ebé realiza iha eventu nivel ASEAN nian, depois SeKoop mós sei servisu hamutuk ho Ministru Dezenvolvimentu Kooperativa Malaysia nia hodi asina akordu ida.
“Iha eventu ne’e SeKoop mós sei asina akordu ho Ministru Dezemvolvimentu Kooperativa husi nasaun Malasya nian inklui mós Membru Kooperativa sira ne’ebé iha produtu hodi asina akordu direitamente ho Ministru Desenvolvementu Kooperativa Malaysia nia atu nune’e bele lori produtu Timor nia ba Malaysia no sira nia produtu sei lori mai Timor hodi kompleta malu iha rejiaun ida ne’e. governu iha polítika ho programa ne’ebe diak atu fasilita ba membru grupu kooperativa sira atu nune’e bele hasae ekonomia iha rai laran.” Esklarese Arsénio Pereira da Silva
Atu esplika kle’an liután katak eventu ne’ebé sei realiza husi SeKoop ne’e ho objetivo atu hasa’e kresimentu ekonomia hodi kontribui ba iha Timor-Leste, tanbá Governu dasia ne’e iha programa no planu kada tinan tenke hasa’e ekonomia iha rai laran, tanbá foin lalais ne’e iha progresu di’ak tebes liuhusi partisipasaun ekonomia hodi atinji duni mehi ne’ebé iha ona hare’e ba produtu iha rai laran, tanbá Timor-Leste tempu badak sai membru permanente ba ASEAN.
Reportajen : Domingas
Foto : Media Officer Sekoop
