INCSIDA KONTINUA FAHE FORMASAUN BA ESTUDANTE SOLS BECORA ATU PREVENE-AAN HUSI VIRUS HIV

Dili, 19 Fevereiru 2025 (Média Democracia) – Instituto Nasional Combate HIV-SIDA kontinua fahe formasaun ba joven no estudante jerasaun foun sira hamutuk atus-rua-resin iha institutu AHAH Education SOLS Becora, oinsá atu prevene-aan husi virus HIV-SIDA

Prezidente Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA Daniel Marçal hateten, organizasaun Sols ne’e iha Timor-Leste iha Munisipiu hotu-hotu kuaze iha hotu hodi forma juventude sira barak sai ba servisu ona iha rai liur, maibé iha joven barak husi fatin ida ne’e faila iha sira-nia moris, tanba iha moto katak domin destroi ita-nia futuru tanba iha ema balun kaben sedu

“Problema hirak ne’e INCSIDA haree iha organizasaun ne’ebé hanesan SOLS konsentra joven barak liu entaun INCSIDA halo liña koordenasaun, nune’e bele partilla informasaun ne’ebé bele benefisia joventudi sira-nia futuru ne’ebé di’ak karik la fó formasaun iha problema barak mak sira infrenta, tanba joven barak mai husi Munisípiu hodi konsentra hotu iha SOLS.” Dehan Prezidente Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA, Daniel Marçal

Nia hatutan iha joven barak dadaun ne’e iha moris susar tebes, no iha balun afeita ona moras HIV. Tanba iha joven barak laos ema moris livre laos feto mane la di’ak, maibé kestaun mai husi domin kuandu feto ho mane gosta malu ona risku no fasil tebes ba sira atu moris hamutuk hanesan kaben nain.

“Entaun liuhusi formasaun ne’e INCSIDA hakarak atu enkoraja no mentaliza joven sira ho liafuan di’ak, hodi bele transforma sira-nia hanoin no mentalidade bele solidu moris iha era global ida agora. Tanba joven sira terus ba han no hemu ne’e sente di’ak hela maibé terus liu mak domin ho pensamentu mak fini joven barak monu ba seksu livre, kaben sedu hodi hamosu virus iha sosiedade nia le’et.” Dehan prezidente INCSIDA

Nia salienta Timor-Leste daudaun ne’e joven barak tebes, maibé sira ne’e frasil iha sira-nia hanoin hodi asegura sira-nia futuru. Maibé durante ne’e joven barak luta hela ba sira-nia futuru maibé monu iha dalan klaran, tanba uza domin ba gostu nian de’it la hanoin ba sira-nia futuru.

“Ita imajina iha inan aman barak durante ne’e esforsu hodi buka osan atu responde ba oan sira nia futuru, maibé iha oan sira tau kestaun pensamentu frasil tebes destroi sira-nia futuru tomak, tanba ema sei joven no mesak ne’e luta ba futuru di’ak liu, maibé kaben ona susar tebes atu luta ba futuru mihis los iha balun mak susesu maibé iha barak mak faila la hetan susesu.” Nia afirma

Nia afirma INCSIDA haree problema ne’e importante teb-tebes estadu tau osan iha INCSIDA oinsá atu halibur joven sira hanesan instituisaun SOLS, nune’e bele fahe formasaun hodi koalia ho joven sira liuhusi liafuan bele transforma hanoin no mentalidade sai ema ida di’ak iha futuru mesmu iha prosesu nia sempre hasoru susar no terus.

Ami iha ona liña koordenasaun ho Prezidente Autoridade Munisípiu PAM, tanba haree ba virus HIV barak liu akontese iha aldeia no suku, tanba parte migrasaun nian identifika iha uma balun halibur hela feto no mane hodi moris hamutuk ne’e inklui trafiku umanu, tanba xefe aldeia balun la hatene no la koñesementu. Entaun INCSIDA koordena ho PAM Dili inklui Munisipiu hotu tenke kolia barak liubá autoridade lideransa komunitaria iha fatin hotu-hotu.” Nia salienta

Nia informa serkulasaun HIV-SIDA no kaben sedu mai husi fatin oioin haree joven barak hela iha uma-kos ne’e risku ba joven sira, entaun INCSIDA hakarak koordena ho autoridade sira hamutuk, nune’e bele salva maluk sira husi risku hodi prevene-aan husi virus HIV-SIDA iha Timor-Leste

Iha fatin hanesan reprezentante Formadora AHAH Education SOLS, Inosençia do Rosario Quintas hateten, formasaun ne’ebé simu husi INCSIDA relasiona ho virus HIV-SIDA akontese iha Timor-Leste ho numeru ne’ebé boot tebes, entaun liuhusi formasaun ne’e aprende buat barak nune’e bele prevene-aan husi virus refere

“Ha’u nia komprensaun kona-ba virus HIV-SIDA liuhusi formasaun ne’e ami simu husi INCSIDA hodi fó hanoin no aumenta mós koñesementu no kapasidade mai ami oinsá atu hadook-aan husi virus refere. Bainhira ita hela de’it iha Munisípiu susar tebes atu asesu informasaun oioin, entaun defisil atu kontrola ami nia-aan.” Dehan reprezentante Formadora AHAH Education SOLS, Inosençia do Rosario Quintas

Nia hatutan moras HIV-SIDA ne’ebé akontese tanba de’it halo relasaun seksual livre maibé liuhusi formasaun ne’e loke ona joven barak nia hanoin hodi muda koñesementu oinsá bele hadook-aan husi virus refere

“Oinsá atu prevene-aan husi virus refere tenke hakbesik-aan ba sentru saude iha parte hotu-hotu bele halo teste ran, nune’e hodi detekta lolos ita-nia saude. Tanba ita la halo teste ran entaun ita la hatene virus saida mak afeita hela iha ita-nia isin lolon.” Dehan nia

Nia salienta hanesan joventude ba jerasaun foun iha Timor-Leste hakarak hato’o mós mensajen ba maluk joven sira hotu katak moras HIV-SIDA perigu tebes ba ita-nia moris entaun mai hamutuk hodi kontrola-aan husi virus HIV, tanba joven mak jerasaun foun ba nasaun ida ne’e.

Reportajen : Nelfiano

Foto: Nelfiano

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *