KSTL Husu ba Governu Atu Rezolve Problema Salariu Minimu ba Traballadores iha TL

Dili, 02 Maiu 2025 (Média Democracia) – Konfedersaun Sindikatu Timor-Leste (KSTL) selebra loron Mundial Traballador, nune’e ezizi ba IX governu atu hasae traballador nia salariu ho urjentemente tanba durante ne’e maske halo servisu todan maibé mate ho salariu minimu tebes, atividade ne’e hala’o iha Palacio Governu kinta semana ne’e.

Prezidente KSTL, Almerio Vilanova hateten, loron mundial traballu tinan 2025 (KSTL), ne’ebé reprezenta traballadores sira hotu iha Timor Leste, tantu iha seitor privadu, iha seitor publiku no iha seitor informal hakarak hato’o preukupasaun sira hotu nu’udar ezizensia ba Governu.

“Servisu nain sira iha Timor-Leste hasoru des-igualdade iha nivel istoriku kona-ba salariu minimu, ida ne’e to’o ona pontu ne’ebé kritiku. Ema sira iha rai laran la signifika buat ida ba Governante, ba politika nain sira no ba empregador bo’ot sira ne’ebé iha influensia, servisu nain sira ne’ebé hetan ignoransia laiha seguransa ba servisu, to’o sira-nia tempu ba servisu ho oras ne’ebé naruk hodi luta ba salariu ne’ebé ki’ik.” Dehan Prezidente KSTL Almerio Vilanova

Nia hatutan valor salariu minimu $115, tu’un kuaze 22% iha tinan 2021, ne’e bazeïa ba rezultadu peskiza ILO nian kona-ba salariu minimu iha Azia Sudeste. Iha tempu hanesan inflasaun ba aihan no bebidas sa’e kuaze 60%. Bainhira kustu ba moris no inflasaun sa’e maka’as, sei hatun padraun moris servisu nain sira-nian, traballador vulneravel sira sei hetan risku ba moris iha kondisaun mukit no kiak nia laran.

“Ezizi ba Governu kria empregu iha rai laran empregu tenke sai hanesan sentru ba politika publika, Empregu persiza investimentu, no Governu tenke aloka subsidiu ba investimentu privadu hodi maximiza impaktu ba empregu.” Dehan nia

Nia afirma KSTL husu investimentu apropriadu sira iha seitor konstrusaun, saude, agrikultura, turismo no seitor maritima, tanba seitor hirak ne’e importante atu kría empregu ne’ebé estavel bazeia ba komunidade no promove rezilensia.

“Orsamentu husi Governu tenke aliña ho programa kriasaun empregu no estratejia empregu nasional (NES). Governu fó insentiva no kapasitasaun ba seitor ekonomia informal sira no governu fasilita sira nia tranzisaun husi empregu informal ba empregu formal.” Nai haktuir

Nia informa, nafatin ezizi ba Governu atu kria Lei, Regulamentu no Ratifika Konvensaun importante iha areá traballu mak hanesan, revizaun ba Lei No. 4/2012, aselera Lei ba Traballu Domestika, kria Lei Traballu iha seitor Maritima, kria Lei ba Violensia no Asediu iha servisu fatin.

“Aselera Dekretu Lei ba Salariu Minimu Nasional no Salariu Minimu Sektoral, Dekretu Lei ba Protesaun Doenca iha Siguransa Sosial, dekretu Lei ba Protesaun Dezempregu. Kria Regulamentu ba estatutu Conselho Arbitragem do Trabalho. Kria Regulamentu espesifiku kona-ba durasaun kontratu ho tipu Indeterminadu/permanente ba funsionariu Agente Administrasaun Publika, ratifika Konvensaun OIT No 190, Konvensaun No. 144.” Nia subliña

Nia subliña KSTL husu ba Inspeksaun Jeral Traballu (IJT) atu halo inspeksaun rutina ba kompaña sira no fó sansaun ba empregador sira ne’ebé to’o ohin loron sei nafatin kontinua halo violasaun no eksplorasaun ba direitu servisu nain sira nian.

“Empregador sira ne’ebé kontinua halo infrasaun ba Lei Traballu tenke hetan multa administrativu ba kofre estadu. Ami husu ba IJT atu promove Konvensaun ILO No. 87 no No. 98 ne’ebé Estadu Timor-Leste ratifika ona hodi fó biban ba parte sira halo negosiasaun ho liberdade hodi hamosu akordu koletivu, hadia kondisaun servisu no hamosu benefisiu sira seluk. Husu ba IJT atu promove Lei ba Siguransa, Saude no ljiene iha servisu fatin hodi minimiza asidente traballu.” Nia hateten

Nia salienta KSTL ezizi ba Governu atu promove dialogu social husi nivel empreza (bipartida) ba to’o nivel nasional tripartida. Husu ba Governu (MCAE) atu aselera funsionamentu husi Konsellu Nasional Traballu no Konsellu Arbitrajem Traballu urjentemente atu hala’o nia kna’ar tuir Lei.

Esplika liu KSTL lori traballadores nia naran atu husu ba Governu atu rona ezizensia hirak ne’e, tau iha konsiderasaun ba politika, programa no prioridade Governu nian, fiar katak bele kestiona hirak ne’e Governu bele rezolve probema salariu minimu iha rai laran.

Reportajen : Nelfiano

Foto : Nelfiano

Editor : Jp.Costa

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *