JSMP Atualiza Informasaun Kona-ba Kazu Abuzu Seksuál ba Menór Idade 12 iha TJPID

Dili, 26 Janeiru 2026 (Média Democracia) – Kamunikadu Imprensa JSMP nian kona-ba Juisa Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili inspira mudansa importante durante julgamentu ba kazu abuzu seksuál ba menór ho idade tinan 12 ne’ebé realiza iha 11 Dezembru 2025. Iha julgamentu ne’e, membru juisa koletivu intervein kedas no husu ba defeza atu evita pergunta ne’ebé la relevante relasiona ho kazu abuzu seksuál hasoru menór refere. Komunikadu refere asesu husi pajina JSMP, Segunda semana ne’e.

Diretora Ezekutiva JSMP Ana Paula Marçal hatete iha komunikadu katak, intervensaun juisa ne’e akontese bainhira advogadu/defeza husu pergunta ne’ebé iha tendénsia atu koloka ofendida nu’udar ida-ne’ebé atu fó sala hodi justifika no rasionaliza aktu krime ne’ebé arguidu komete.

“JSMP kontinua rejista evolusaun no transformasaun pozitivu relasiona ho julgamentu ba kazu abuzu seksuál ba menór no violénsia bazeia ba jéneru sira mezmuke konsidera katak esforsu sira ba oin tenke kontinua hametin liután atu mantein prátika di’ak hirak ne’e bele institusionalizadu hodi inspira liután mudansa iha nivel institusionál.” Dehan Diretora Ezekutiva JSMP Ana Paula Marçal

Diretora JSMP observa katak, durante julgamentu defeza husu-litik ofendida ho pergunta sira tendensiozu katak bainhira arguidu halo abuzu “ó hakilar ka lae, nusa la hakilar? JSMP fiar katak pergunta no aprosimasaun ne’e la’os de’it la relevante tanba kazu ne’e envolve abuzu hasoru menór, maibé mós pergunta ne’e nakonu ho natureza estereotipu jéneru.

“Pergunta hanesan ne’e atu forma opiniaun no konkluzaun katak bainhira ofendida la hakilar signifika ofendida konsiente ho abuzu ne’e. Pergunta no espresaun hirak-ne’e dalabarak JSMP rejista iha julgamentu sira ne’ebé envolve violénsia bazeia ba jéneru sira. Mezmu nune’e, jestu ida-ne’ebé impresionante no merese ita hotu elojia ka manifesta apresiasaun mak iha prosesu nia laran, membru juis koletiva sira trava no hamate kedas pergunta ne’e hodi labele permite espasu ba pergunta sira seluk atu mosu.” Dehan Diretora Ezekutiva JSMP

Diretora Ezekutiva subliña, prátika di’ak ne’ebé atu akontese iha julgamentu kazu krime sira ho natureza violasaun seksuál sira iha anterior, tanba ate iha kazu balun iha juis sira rasik (ida-rua) halo pergunta ne’ebé maizumenus hanesan ho pergunta ne’ebé defeza aprezenta. JSMP enkoraja evoluasaun no prátika di’ak sira ne’e iha futuru, liuliu juis sira ne’ebé asume papél sentrál no determinadu atu dirije no orienta prosesu sira hodi asegura justisa ba ema hotu.

“Bazeia ba esperiénsia sira hanesan ne’e, JSMP apela no enkoraja Governu no entidade relevante hanesan Sekretáriu Estadu Igualdade (SEI) atu kolabora hodi identifika materia relevante sira no promove formasaun ne’ebé konsentra iha kazu sira ho natureza violénsia bazeia ba jéneru, tanba kazu sira ne’e mak barak liu rejista no julga iha tribunál iha tinan hirak-ikus ne’e. Partikularmente JSMP, enkoraja atu formasaun ba materia violénsia bazeia ba jéneru abranje ba setór justisa hotu-hotu inklui defensór no advogadu sira.” Subliña Diretora

Diretora relata, iha kazu ne’e, arguidu alegadu envolve iha krime abuzu seksuál hasoru menór iha Dezembru 2020, bainhira família sira halibur malu tebe dahur iha eventu família hodi hari’i uma foun iha Ermera.

Esplika liután relasiona komunikadu ne’e atu informa kona-ba kazu ne’e rejista iha Tribunál ho Nú. Prosesu: 0002/21 ERLTH. Julgamentu prezide husi juis koletivu ne’ebé reprezenta husi Dr. José Maria de Araújo, Dra. Ana Paula Fonseca no Dra. Ersilia de Jesus. Prokuradór reprezenta husi Dr. Ricardo Godinho Leite no arguidu hetan Defeza husi Dr. Henrique João Mariz nu’udar defensór públiku.

Reportajen : Nelfiano

Foto : Media JSMP

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *