Dili, 14 Janeiru 2025 (Média Democracia) – Governu liuhusi Sekretáriu Estadu ba Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), hamutuk ho ekipa konjunta realiza diálogu ho Komunidade Suku Camea relasiona ho alargamentu husi Cristo-Rei ba Culu-Hun to’o ba iha Manatutu, Atividade diálogu ne’e realiza iha Terminál Becora.
Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana Germano Santa Brites hateten, Públiku hotu akompaña programa no planu dezenvolvimentu la’o dadauk ona, tanba ne’e SEATOU lidera ekipa konjunta hodi servisu iha teritóriu tomak no iha kapital Dili.
“Tanba ne’e ita-boot sira akompaña iha tinan kotuk, tinan ida ho balu ita-nia servisu ne’e fokus ba iha área Dom Aleixo nian mai iha Vera-Cruz, ita haree husi Lecidere nian to’o Tasi-Tolu alargamentu la’o ona, servisu la’o ona ita halo etapa ba etapa, iha tinan ida ne’e hahú husi fulan Janeiru ba oin hahú husi Cristo-Rei área Culu-Hun to’o Manatutu.” Dehan Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana Germano Santa Brites
Nia dehan alargamentu estrada sei kona husi espasu públiku sira hotu tanba ne’e nia husu ba komunidade atu koopera ho estadu.
“Maluk sira ne’ebé uma, Baraka no keos kona iha alargamentu estrada nian, ha’u husu ita hotu atu koopera ho governu no estadu, estadu no governu nunka hanoin atu halo terus nia povu, problema kona-ba rai privadu ita-boot sira ko’alia ho Terras, ekipa konjunta la’o hela, problema kona-ba uma identifikasaun husi Obras Públiku no medida.” Nia dehan
Tanba ne’e nia husu ba Komunidade ne’ebé hela iha área ba Becora nian atu koopera, aleinde ne’e espasu estrada kloot mós kontribui ba asidente tráfiku.
“Alargamentu estrada ne’e di’ak hotu ona ita mak goja, liliu parte terminal ne’e ba to’o iha Culu-Hun, ne’e kloot tebes, asidente sira mosu bebeik iha tinan hirak liubá ita hotu asiste no akompaña kontaiñer ida baku fila iha ne’e no halakon ema balun nia vida, nune’e husu nafatin ba komunidade sira atu koopera ho governu hodi hamenus dezastra no hamosu dezenvolvimentu ba ita nia rai.” Nia haktuir
Nu’udar sidadaun di’ak tenke koopera atu nune’e alargamentu kona-ba estrada refere la’o ba oin no sira ne’ebé servisu karik lao ho di’ak
Iha biban ne’e mós Xefe Suku Camea Matos da Costa rekomenda ba governu atu haree kondisaun komunidade nian antes halo prosesu administrasaun no eviksaun.
“Rekomendasaun ami nia mak ne’e, antes atu halo eviksaun ba komunidade sira, governu hatan ona atu halo indeminizasaun ba komunidade, ezatamente ne’e ami konkorda, hanesan lider komunitaria ami nunka halo intervensaun ba programa governu nia.” Matis da Costa rekomenda
Governu tenke haree katak bele halo eviksaun ba komunidade sira maibé kria mós kondisaun ka fatin provizóriu ba komunidade, nune’e komunidade sira bele hela provizóriu hodi hein indeminizasaun, tanba fatin ba komunidade sira seidauk iha.
Nia akresenta katak estadu kada fulan fó pensaun ba eis-titulár sira ho montante boot, maibé fó osan ba komunidade afetadu nia prosesu kleur tebes.
“Fó osan ba ita-nia povu ne’ebé afetado ba ita-nia programa ba desenvolvimentu ne’e kleur tebes, kondisaun balun ne’ebé ita haree, ita la’os ko’alia entermos atu halo empedementu ba dezenvolvimentu lae, maibé ita husu governu atu konsidera povu ne’e ho di’ak, tanba nasaun ne’e iha husi povu sira.” Nia akresenta
Nia husu governu atu haree didi’ak hodi kria kondisaun tanba komunidade afetadu nia oan sira atu hela iha ne’ebé, oinsa sira kalan atu toba no oinsá sira atu ba eskola.
Entretantu iha diálogu ne’e partisipa husi Komunidade iha Suku Camea, Lider Komunitáriu, Administradór Postu Cristo-Rei, Ekipa Konjunta husi Terras Propriedade, Ministériu Obras Públika, Ekipa Seguransa , Ekipa SEATOU no seluk tan.
Reportajen : Estefania
Foto : Estefania
