Dili, 11 Fevereiru 2025 (Média Democracia) – Konsellu Imprensa Timor-Leste (Conselho de Imprensa de Timor-Leste-sigla portugues), realiza asina nota entendimentu ho Servisu Rejistu no Verifikasaun Emprezariál, Institutu Públiku (SERVE.IP), hodi hametin liberdade imprensa no liberdade espresaun iha Timor-Leste. Atividades asina nota entendimentu ne’e realiza iha edifisiu KI Segunda-feira semana ne’e.
Durante ne’e Serve.IP ho KI hala’o ona servisu lubuk ida liga ho asuntu rejistu ba kompaña média sira ne’ebé dadaun ne’e ativu, hala’o sira-nia atividade hanesan orgaun no meiu komunikasaun sosial ne’ebé ba rejistu iha Konsellu Imprensa, tanba KI no Serve.IP presiza servisu hamutuk nune’e hodi estabelese akordu kooperasaun refere.
Iha diskursu Diretór Ezekutivu SERVE.Ip Fausto Soares Dias hateten, iha momentu ne’e hodi estabelese no asina nota entendimentu ho Konsellu Imprensa Timor-Leste ne’ebé parte ida husi instituisaun rua nia esforsu makas hodi bele realiza akordu kooperasaun.
“Instituisaun rua husi Konsellu Imprensa ho Serve.Ip, parte tékniku esforsu makás kuaze atu besik tama fulan 6 nia laran, hahú kedas inísiu mandatu nu’udar Diretór ezekutivu liu fulan ida ho balu de’it ha’u rasik simu delegasaun ida husi diretór ezekutivu konsellu Imprensa ho ekipa atu prezensa iha Diretór ezekutivu Serve.ip nian hodi ko’alia hela kona-ba ohin ita hakat mai asina memorandu ne’e.” Dehan Diretóe ezekutivu SERVE.IP iha edifísiu Konsellu Imprensa Segunda loraik (10/02).
Diretór ne’e fiar katak instituisaun rua ne’e nia parte tékniku ho parte jurídiku haree ona katak sei lori benefísiu di’ak ba iha SERVE.IP no Konsellu Imprensa Timor-Leste.
Bazeia ba dekretu Lei 83/2022 hateten momos katak Serve.Ip apenas rejistu ida ne’ebé fó lisensa hanesan sektorál sira ne’ebé hakarak investe iha média, primeiru tenke ba husu lisensa iha Konsellu imprensa Timor-Leste.
“Maluk Timor oan hotu ne’ebé hakarak investe ba aban bainrua harii empreza karik, hakarak ka lakohi nia tenke mai uluk iha Konsellu Imprensa hodi haree katak nia bele tuir kritéria ka lae maka depois hakat ba SERVE.IP hodi rejistu iha ne’ebá.” Nia dehan
Iha fatin hanesan Prezidente Konsellu Imprensa Timor-Leste Otélio Ote hateten, katak desde inísiu mandatu ko’alia ona kona-ba oinsa atu hametin parseria ho institutu relevante sira, nune’e iha momentu ne’e SERVE.IP nu’udar tarjetu hodi ajuda asina memoradu ida ne’e.
“Tanba Konsellu Imprensa rejista orgaun Komunikasaun Sosiál no meiu komunikasaun sira atu bele hetan rekoñesimentu husi estadu, liuhusi konsellu imprensa ho formatu entrega sertifikadu rekoñesimentu ba meiu sira ne’ebé eziste iha ita-nia rai laran, tanba ne’e ita presiza tebes atu iha akordu tékniku sira hanesan ne’e para koordenasaun ba oin karik metin liután, ita bele iha verifikasaun ne’ebé legál tuir rekejitu ne’ebé Konsellu Imprensa iha, nomos tuir rekejitu ne’ebé SERVE iha.” Dehan Prezidente KI ba Jornalista sira
Nia informa katak importante tebes atu nune’e média sira sente metin, nune’e Konsellu Imprensa mós sente metin ho ezisténsia ne’ebé la’o iha tempu naruk nia laran sein prezudika atividade loron-loron nian, tan ne’e importante tebes média sira atu intende kona-ba asuntu refere.
Iha biban ne’e mós Prezidente Konsellu Imprensa Informa katak média balun la publika tuir plataforma ne’ebé momentu rejistu iha Konsellu Imprensa Tanba ne’e konsidera la di’ak.
“Ida ne’e ladún di’ak ba plataforma meiu komunikasaun sosial, tanba konsellu imprensa tenke superviziona meiu komunikasaun sira ne’e liliu superviziona jornalista sira ho sira-nia produtu jornalístiku, entaun bainhira ita hasoru problema ida hanesan ne’e, presiza verifika duni tanba bele halo nusa mós konsekuénsia husi produtu jornalístiku sira bele ikus mai lori malu ba to’o iha tribunal.” Nia informa
Prezidente ne’e afirma katak durante ne’e Konsellu Imprensa nia sansaun ba média ne’ebé viola regra la tuir plataforma ne’ebé iha, entaun husi Parte KI fó notifikasaun ba Instituisaun média atu uza fali sira-nia Plataforma.
“Alerta ba sira atu fila-fali ba plataforma orijinal, maibé kuandu ba oin mak la kontinua publika notísia kontra produtivu ho nia ezisténsia nu’udar meiu komunikasaun sosial ita koordena ho serve atu oinsá tau matan ba kompaña ka meiu komunikasaun sosiál ida ne’ebé rejistu ona maibé la hala’o nia papél nu’udar meiu komunikasaun sosial.” Nia afirma
Entretantu nota entendimentu ne’e asina husi Prezidente Conselho de Imprensa ho Diretór Ezekutivu SERVE,I.P ne’ebé hala’o iha Salaun Enkontru CI, Quintal Boot, Dili.
Reportajen : Estefania
Foto : Estefania