Díli 10 Juñu 2026 Media Democracia)-Sentru ba Haburas Movimentu Direitu Humanu hala’o komunikadu imprensa hodi manifesta nia pozisaun klaru hasoru projetu lei kriminalizasaun defamasaun. Organizasaun ne’e konsidera projetu ne’e kontra padraun direitu humanu internasionál, ameasa liberdade espresaun no liberdade imprensa, no bele sai instrumentu hodi limita kontrolu públiku ba poder estadu iha Timor-Leste
Tuir Porta-voz Sentru Ba Haburas Movimentu Direitu Humanu Leonizia Pompeia da Costa Maria Hateten Sira preokupa ho alterasaun ba lei ne’e tanba Lei ne’e kontra prinsipiu Estado Direitu Demokratiku.
“Ami preokupa ho alterasaun ba lei ne’e tanba, lei ida ne’e kontra prinsipiu estadu direitu demokratiku. Kuandu ita reflete fali ba kotuk projetu lei kriminaliza difamasaun inisia ona antes iha mandatu VIII Governu konstituisional nian, iha momentu ne’ebá, maibe proposta ne’e haree katak, viola konstituisaun RDTL Artigu (6, 40, 41) no mós kontra konvensaun internasional artigu (19º) husi deklarasaun universal direitus umanus, sei hamate Liberdade, sosiedade sivil nian hato’o kritika no sei la taka dalan ba jornalista, ativista, estudante no públiku atu hato’o opiniaun, no proposta lei ne’e iha Miniteru Justisa la konsege ba iha parlamentu Nasional hodi hetan aprovasaun.“Dehan Porta-voz iha HAK (09/06/2026)
Porta-voz ne’e mos hatutan se’i fó atensaun ba Parlamentu Nasional atu hare no tetu didi’ak Lei Kriminalizasaun defamasaun husi alterasaun projetu Lei ne’e.
“Nune’e ami Sentru Ba Haburas Movimentu Diretus Umanus preokupa no fó atensaun ba parlamentu nasional, atu haree no tetu didiak Lei kriminalizasaun defamasaun husi alterasaun projetu lei ne’e, no ami haree laiha nesesidade ka lamerese atu hamoris lei kriminaliza defamasaun no bele lao tuir deit lei kodigu Sivil ne’ebé iha. Lei ida ne’e Kriminaliza Defamasaun, injuria, ofensa hasoru organizasaun no instituisaun no labele ofende ka ko’alia ema ne’ebé mate ona durante tinan 50 nian laran.” Nia afirma
Iha Sorin seluk Koordenadora Sentru Ba Haburas Movimentu Diretu Humanu, Armandina da Silva afirma, Lei ne’e kria, Lei atu asegura de’it ba politikus no elit Ekonómia sira maibé atu halibur povu sira no povu iha direitu no dever atu kritika ba desizaun politika.
“Se Parlamentu Kontinua Lei ida ne’e,hanesan traisaun boot ida ba povu ba rai doben, tanba ita hatene konstituisaun rai doben ida ne’e mos konstituisaun ne’ebé hari husi Liberdade Espresaun, se momentu ne’eba laiha liberdade espresaun, Timor-oan la luta no ikus ita la hetan ukun rasik aan ne’ebé se Parlamentu sira konsege kontinua avansa ho Lei ida ne’e maka nia halo traisaun hasoru povu maka povu se’i hamriik hasoru traisaun ne’ebé mak sira halo, hasoru povu ne’e rasik no labele kria Lei , ne’ebé mak asegura dei’t politikus sira ,elit ekonómiku sira maibé halibur povu sira,no povu iha direitu no dever atu kritika ba desizaun politika “. Dehan Kordenadora
Iha sorin seluk tuir Membru Sentru Ba Haburas Movimentu Diretu Humanu Joao de Jesus Hatutan katak Lei Ida ne’e atu aprova iha 2020 maibe Povu hamriik hodi kontra ita hatene katak povu la konkorda duni maibé liu de’it tinan hira nafatin aprova halo nafatin fila fali Lei idsa.
“Simplesmente karik parlamentu avansa ho Lei ida ne’e ita bele hatete katak na’in hira ne’ebé mak tur iha parlamentu ne’e moe laiha tanba lei ida ne’e atu aprova iha 2020 maibe povu hamriik hodi kontra ita hatene katak povu la konkorda duni maibé liu de’it tinan hirak nafatin aprova halo nafatin fila fali lei ida ne’e husi ne’e ita dehan katak sira moe laiha povu rezisti hodi kontra tiha ona maibé sira nafatin kontinua ho lei ida ne’ebe mak la fó valór ba iha povu ne’e rasik,” nia afirma
Projetu alterasaun Lei Kriminalizasaun Defamasaun ba Kodigu Penal no inisiativa ba lei ida ne’e mai husi deputadu sira iha Parlamentu Nasional nune’e Sentru ba Haburas Movimentu Direitus Umanus manifesta posizaun kona-ba Projetu Lei Kriminalizasaun Defamasaun.
Reportajen :Novita/ Baquita
Foto: Baquita