DILI, 14 Jullu 2026 (Media Democracia) – Maske hasoru difikuldade ekonomia no limitasaun iha fatin atu hala’o negósiu, Eldina de Deus, inan ida ho idade tinan 30, nafatin hatudu forsa no determinasaun hodi buka moris liuhosi fa’an sasán iha dalan ninin iha kapital Dili atu sustenta família no garante oan sira nia futuru.
Eldina husi Munisípiu Ermera, Postu-Administrativu Letefoho, Suku Haupu, Aldeia Haupu. Agora dadaun nia hela iha Aldeia 12 de Outubro, Suku Comoro, Munisípiu Díli.
Nia hateten katak sai inan la’ós buat fasil. Tanba ne’e, desde tinan 2025 nia hahú hala’o negósiu ki’ik, fa’an sigaru, kafé, bee-agua no sasán seluk iha dalan ninin atu bele sustenta família no selu oan sira nia nesesidade eskolar.
“Nu’udar negosiante, ha’u fa’an sigaru, kafé, bee-agua no sasán seluk atu luta ba moris no futuru ba ha’u-nia oan sira. Maske moris diferente ho ema seluk, ha’u sei nafatin forte no servisu maka’as atu garante sira nia futuru. Negósiu ida ne’e mak ajuda ha’u sustenta família no oan nain haat. Agora dadaun nain rua estuda iha ensinu sekundáriu, ida iha Jardim de Infáns (TK) no ida seluk sei ki’ik hela,” dehan Eldina, iha tasi tolu Guarta feira 09/07/2026
Nia mos esplika katak bainhira hahú negósiu, nia uza de’it osan US$25 atu sosa sasán hodi fa’an. Agora, rendimentu lorloron la hanesan, depende ba númeru konsumidór sira ne’ebé mai sosa.
“Ha’u hahú negósiu ho kapitál US$25 de’it. Loron ida dala ruma ha’u bele hetan US$15, maibé iha loron seluk de’it US$10. Hotu-hotu depende ba ema ne’ebé mai sosa sasán. Maske rendimentu ki’ik, osan ne’e ajuda sustenta família no asegura ha’u-nia oan sira bele kontinua eskola,” nia hateten.
Maske nune’e, nia reafirma katak dezafiu boot ida mak menus fatin apropriadu atu hala’o negósiu. Maibé ida-ne’e la halo nia hakfodak. Nia kontinua servisu maka’as atu fó moris di’ak liu ba família.
Istória Eldina de Deus hatudu katak inan negosiante sira iha dalan ninin sira sai ezemplu ba perseveransa, responsabilidade no sakrifísiu atu sustenta família, maske iha limitasaun ekonomia no difikuldade sira ne’ebé hasoru lorloron.
REPORTAJEN: Santina Soares
FOTO: Joanita
