Dili, 09 Novembru 2026 (Média Democracia) – Komisaun Rekrutamentu ba vaga kareira espesializada iha Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) afirma katak to’o agora seidauk simu reklamasaun ofisiál husi kandidatu aplikante sira kona-ba alegasaun pergunta teste eskrita ne’ebé supostamente bocor antes teste hala’o. Maski nune’e, komisaun informa katak hala’o ona enkontru no investigasaun interna atu verifica alegasaun ne’e.
Prezidente Júri Komisaun Rekrutamentu, ne’ebé mós nu’udar Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapéutiku HNGV, Vidal de Jesus Lopes, afirma komisaun simu informasaun kona-ba preokupasaun kandidatu sira, liuliu aplikante ba área médiku jerál, maibé seidauk simu karta reklamasaun ofisiál ida.
Vidal de Jesus Lopes esplika prosesu rekrutamentu ne’e kompostu husi faze tolu, mak selesaun dokumentu, teste eskrita eletrónika no entrevista.
“Iha faze rekrutamentu ne’e, faze dahuluk mak selesaun dokumentu, faze daruak mak teste eskrita eletrónika, no faze datoluk mak entrevista. Iha faze dahuluk, aplikante hamutuk 8.084, no depoisde halo selesaun dokumentu, aplikante 6.448 la konsege kontinua ba faze tuirmai,” dehan Vidal de Jesus Lopes ba jornalista sira iha nia fatin servisu, segunda-feira (09/11).
Nia esplika teste eskrita eletrónika ba kada área profisionál uza pergunta diferente, la’ós pergunta hanesan ba kandidatu hotu.
Área profisionál hirak-ne’e inklui médiku jerál, infermeiru, parteira, tékniku aliadu, radiolojia, banku ran, farmásia, nutrisaun, tékniku biomédiku, rejistu médiku no odontolojia.
Kona-ba alegasaun pergunta teste bocor, Vidal de Jesus Lopes hateten komisaun haree informasaun ne’ebé hale’u iha mídia sosiál, inklui WhatsApp, kona-ba rezumu no matéria referénsia ne’ebé kandidatu sira fahe malu.
“Tuir prinsipiu, kandidatu ida-idak iha direitu atu aprende no prepara an liuhusi livru no referénsia oioin ne’ebé relasiona ho área espesialidade ne’ebé nia aplika ba. Maibé, to’o agora ami seidauk simu karta reklamasaun ofisiál ruma ne’ebé dirije ba ekipa Júri,” nia esplika.
Nia mós afirma komisaun hala’o ona enkontru no investigasaun interna atu verifica alegasaun ne’e. Tuir rezultadu investigasaun interna ne’ebé nia relata, ekipa Júri ka Komisaun Rekrutamentu la fahe matéria teste eletrónika ba kandidatu ka aplikante ruma.
Vidal hatutan katak sistema eletróniku mak determina rezultadu teste eskrita, no ema ida la bele intervén diretamente iha prosesu avaliasaun ne’e.
Nia informa, husi aplikante hamutuk 8.084 ne’ebé submete dokumentu, depoisde liu prosesu selesaun dokumentu no teste eskrita eletrónika, kandidatu hamutuk 2.072 konsege avansa ba faze tuirmai.
“Prosesu ida-ne’e la fasil, tanba husi aplikante 8.084, ita reduz ona ba 2.072. Iha prosesu hanesan ne’e, sempre iha kandidatu balun ne’ebé la satisfás ho rezultadu, no ne’e parte ida husi dezafiu iha prosesu rekrutamentu,” nia haktuir.
Nia asegura komisaun sei kontinua simu reklamasaun husi kandidatu sira kona-ba rezultadu teste eskrita eletrónika, hahú segunda-feira to’o sexta-feira durante semana ne’e.
Enkuantu ba faze entrevista, nia hateten katak ekipa Júri sei halo enkontru atu determina mekanizmu, oráriu no númeru kandidatu ne’ebé sei hala’o entrevista kada loron, hodi asegura prosesu ne’e la’o tuir agenda ne’ebé klaru.
Iha parte seluk, Ministra Saúde, Élia dos Reis Amaral, informa Ministériu Saúde (MS) servisu hamutuk ho HNGV no Komisaun Funsaun Públika (KFP) iha prosesu rekrutamentu ba profisionál saúde sira, no agora dadaun hein rezultadu husi komisaun ne’ebé responsavel ba prosesu ne’e.
Kona-ba alegasaun pergunta teste bocor, Ministra Saúde ne’e afirma katak teste hala’o liuhusi sistema eletróniku, no rezultadu depende ba kapasidade kandidatu ida-idak.
“Ha’u sente katak lae, tanba teste eletróniku ne’e ita hatene katak tuir kapasidade ne’ebé kandidatu ida-idak iha. Kona-ba mensajen ne’ebé hale’u iha WhatsApp, kandidatu sira bele halo reklamasaun, maibé teste ne’e tuir kapasidade ne’ebé sira iha,” dehan Élia dos Reis Amaral.
Molok ne’e, Portavós Aplikante Vaga HNGV, Atanásio Flores, afirma kandidatu aplikante sira la satisfás ho rezultadu teste ne’ebé Komisaun Rekrutamentu publika ona.
Sira konsidera katak prosesu rekrutamentu ba vaga kareira espesializada iha HNGV iha indikasaun pratika ne’ebé la justu, inklui alegasaun kona-ba familiarizmu, nepotizmu no favorizmu.
“Relasiona ho pratika sira ne’e, ami asesu ka hetan ona evidénsia sira ne’ebé hatudu katak komisaun rekrutamentu komete duni fraude durante faze teste eskrita ba kandidatu sira. Tanba durante teste, ami observa katak komisaun rekrutamentu fahe matéria ba kandidatu balun ne’ebé iha relasaun besik hanesan família, kolega no seluk tan,” nia afirma liuhusi komunikadu imprensa iha Jardím 5 de Maiu, Kolmera, sexta-feira (06/11).
Atanásio mós hateten katak durante prosesu teste eskrita, sira observa kandidatu balun remata teste iha tempu menus husi minutu 30. Situasaun ne’e halo sira deskonfia katak kandidatu hirak-ne’e asesu ona ba matéria teste antes teste hala’o.
“Ami hetan ona evidénsia hanesan fotografia mensajen balun liuhusi WhatsApp kona-ba matéria exame ne’ebé fahe ba kandidatu balun. Iha evidénsia ne’e, pergunta exame ne’ebé fahe hanesan ho pergunta ne’ebé mosu durante teste, inklui númeru pergunta ne’ebé la iha mudansa,” nia dehan.
Portavós aplikante sira ne’e haktuir katak sira-nia preokupasaun la’ós de’it kona-ba kandidatu ne’ebé pasa ka la pasa teste, maibé liuliu kona-ba transparénsia no integridade iha prosesu rekrutamentu, inklui alegasaun kona-ba fahe matéria exame antes teste hala’o.
Reportajen: Octaviana da Costa
Foto: Octaviana da Costa