JSMP Husu Governu Halo Revizaun ba Kodigu Penal Hodi Hatodan Pena Insestu no Omesidio Neglijente

Dili, 29 Abríl 2025 (Média Democracia) – Diretora Programa Monitorizaun Sistema Judisiariu (JSMP, sigla ingles) husu governu atu halo revizaun ba kodigu penal fó sansaun todan ba pena insestu no omesidio neglijente.

Iha entrevista ho Diretora Programa Monitorizaun Sistema Judisiariu (JSMP, sigla ingles) Ana Paula Marcal hateten, Governu tenke halo revizasaun ba Kódigu Penál liuliu iha artigu 77 ne’ebé ko’alia  kona-ba insestu oinsá atu hatodan liután artigu referida, iha artigu ne’e deskreve pena ne’ebé aplika ba ema envolve krime insestu ne’e pena kiik liu, no ba oin Governu altera tenke keominaliza ho pena moldura ne’ebé boot.

“Ami mós haree iha lei balun presiza haree hodi halo altera hanesan lei Violensia Domestika tinan 13 ona presiza halo alterasaun, no Kódigu Penál presiza haree liuliu atu aumenta tan artigu ida kona-ba insestu, oinsá hodi hatodan liután moldura penál ne’ebé iha.” Diretora JSMP Ana Paula hateten ba jornalista hafoin partisipa iha aniversariu JSMP ba dala 24 tinan ne’e, ne’ebé halo iha salaun Delta Nova segunda horseik.

Nia informa, haree ba kazu insestu ne’e iha artigu 77 presiza hadia iha parte balun kuandu vitima ne’ebé envolve kazu krime insestu tinan 14 ba kraik automatika nia tenke halo prova ba nia molok tama ba prizaun, maibé tinan 14 ba leten mak komete krime insestu ne’e bele lori nia ba prizaun no tenke prova lai nia kuandu vitima nia dehan la envolve kazu insestu entaun absolve.

“JSMP no sosiedade sivil tomak hamutuk ho Asian Fundation no Governu oinsá atu haree didiak lei insestu hanesan, aman halo relasaun seskuál ho oan ne’e atu kriminaliza todan ba kazu ida ne’ebé.” Nia afirma

Diretora Ana Paula salienta, JSMP nian observasaun nesesariu tenke halo mós alterasaun ba Kódigu Penál artigu 140 kona-ba omesidiu niglijente tanba iha proukupasaun barak husi lei ne’e.

“Nesesidade atu altera duni artigu ne’e, sé karik alterasaun ida ne’e la han tempu ita bele halo altersaun ba, maibé alterasaun sira hanesan ne’e presiza tempu tanba lei barak agora ita la altera sa tan alterasaun lei Kódigu Penál ne’e.” Nia informa

Iha Sorin seluk Ministru Justisa Sergio Hornai hateten, sei halo alterasaun ba iha Kódigu Penál Timor-Leste, tanba nesesariu tebes atu halo alterasaun hodi responde ba situasaun atual Timor-Leste nian.

“Ha’u hanoin Kódigu Penál ita komesa halo ona revizaun, iha tempu badak ami sei tur hamutuk hodi bele haree katak iha ona esbosu. Ita halo ona diskusaun, troka hanoin ho Parlamentu Nasionál (Komisaun A) ita iha ona esbosu hein ita halo submisaun ba iha Konsellu Ministru nune’e Konsellu Ministru halo apresiasaun ba parlamentu.”  Dehan Sergio Hornai.

Hornai salienta haree ba iha alterasaun Kódigu Penál Timor-Leste hodi hatan ba nesesidade Timor-Leste ba oin loron no ba futuru.

“Atu bele hatan ba ita-nia nesesidade, atu ajusta ba ita-nia realidade atu fó ita-nia dignidade ba ita-nia sidadaun sira hotu-hotu liga ba kestaun integridade bom nome personalidade.” Nia afirma

Nia reafirma, hanesan membru Governu la fó serteza bainhira mak atu lori esbosu ne’e ba Parlamentu atu diskute tanba Governu sei akomula hanoin sira hotu liuliu liga ba kazu insestu ne’ebé sai preokupasaun. Asuntu sira seluk liga ho Justisa Penál nian ne’ebé presiza halo alterasaun no ajustamentu, husi parte Governu sei rona hotu hanoin sira ne’e, nune’e karik artigu balun husi Kódigu Penál ne’e, ida ne’ebe presiza ajusta no revoga karik Governu toma nota molok lori ba Parlamentu Nasionál.

Reportajen : Domingas

Foto : Asesu husi pagina ofisial JSMP

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *