Dili -14 Abril 2026 (Media Democracia)- Institutu Nasional Combate HIV/SIDA kontinua halo sosializasaun ba estudante sira husi Universidade Nasional Timor Loro Sa’e (UNTL), Fakuldade Medicina, Siénsia Saúde, Departamentu Emfermajen, Kona-ba Kombate moras HIV/SIDA ne’ebé dadaun espalla iha Timor-Leste.
Tuir Presidente Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA) Daniel MarHateten seminariu ne’e objetivu atu hasa’e estudante sira nia konsesimentu Kona-ba oinsa atu halo prevensaun ba virus HIV-SIDA.
“Objetivu husi semináriu ida ne’e atu fó hanoin ba estudante sira bele hatete kona-ba tramsmisaun moras HIV-SIDA, atu hasa’e sira nia konsiénsia atu muda sira nia atitude liu=liu iha risku atu labele kona moras HIV-SIDA, nafatin esforsu maka’as atu lori Ema ba teste raan ,tanba dadaun ne’e ema barak mak kona hela HIV /SIDA, maibé la ba teste raan,no la hatene sira nia status saúde nian tanba moras HIV/SIDA ne’e perigozu tebes hodi bele hamate ema no ema barak Tamba ne’e mate, la’os tanba HIV maibe tamba SIDA ,maibé governu prepara hela aimoruk ARV, atu nue’e sidadaun ida ne’ebé mak kona ona moras ida ne’e bele halo tratamentu no mantein sira nia Saúde iha parte HIV nian nomos bele moris naruk no bele halo atividade atu nune’e nia mos bele halo kontribui buat ruma ba nasaun ida ne’e’’.Dehan Prezidente INCSIDA Daniel Marcal iha Edifisiu INCSIDA (13/04/2026).
Iha Fatin hanesan Vice-Dekanu FMCS, Acacio de Jesus Hatutan Seminariu ne’e hanesan informasaun ba estudante sira atu hetan informasaun no materia ne’ebe relasaun ho HIV/SIDA .tanba HIV/SIDA hanesan problema boot iha área saúde nian no nia numeru sa’e tebes iha Timor Leste.
“Seminariu no informasaun ba estudante Sira iha UNTL liu-liu ba Fakuldade Medicina Siénsia Saúde Departametu Enfermagen nian atu hetan informasaun no materia ne’ebé relasaun ho HIV SIDA ne’ebé konsidera hanesan problema boot iha área saúde nian iha Timor Leste, ne’ebe mak daudaun ne’e nia numeru sa’e tebes tanba ne’e kada tinan sempre sa’e no maioria hare liu ba idade joven no ba estudante sira ne’ebé mak ita hare katak joven sira sak sai risku, tal vez husi ransu livre.’’ Dehan Vice Decano Acacio.
Alende ne’e Representante Exekutivu Asosiasaun Departametu Enfermagen hateten Seminariu ne’e importante tebes ba estudante sira no bele trasforma mos ba sosiedade no komunidade sira kona-ba oinsa kombate virus HIV SIDA.
“Seminariu Ida ne’e hodi ita aprende liu tan kona ba lala’ok oinsa ita Kombate HIV/SIDA iha Timor Leste no hanesan mos estudante universitariu no sai hanesan ajente transformador husi informasaun hirak bele transforma mos ba sosiedade no komunidade no ba ema sira ne’ebe mak seida’uk hatene informasaun kona ba HIV/SIDA’’. Dehan Estudante Jose Mario de Jesus.
Sensibilizasaun kombate HIV SIDA importante tebes ba estudante sira atu hasa’e koñesimentu kona-ba moras ne’e no oinsá prevene, HIV mak virus ne’ebé ataka sistema imunidade no bele lori ba SIDA se la hetan tratamentu. HIV bele transmite liu husi relasaun seksuál la proteje, uza seringa hamutuk, no transfusaun raan kontaminadu. Nune’e, estudante sira presiza hatene dalan prevensaun hanesan uza preservativu, evita uza seringa hamutuk, no halo test HIV regularmente.
Reportajen : Novita Soares/ Leozalia
Foto : Novita Soares/ Leozalia
