Dili, 09 Novembru 2026 (Média Democracia) – Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) distribui ona kartaun dijitál ba pasiente hamutuk 16.300 ne’ebé utiliza servisu konsulta externa. Inisiativa ne’e nu’udar parte husi prosesu dijitalizasaun sistema atendimentu saúde, ho objetivu atu fasilita asesu ba informasaun no istória moras pasiente sira liuhusi sistema eletróniku.
Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapêutiku HNGV, Vidal de Jesus Lopes, hateten distribuisaun kartaun dijitál ne’e sei fasilita pasiente sira atu asesu sira-nia rejistu istória moras no informasaun kona-ba tratamentu liuhusi sistema eletróniku.
“Kartaun dijitál ba pasiente konsulta externa hamutuk 16.300 fahe ona. Agora ita muda ona ba sistema dijitalizasaun, nune’e iha futuru, bainhira pasiente sira mai halo atendimentu, bele halo scan ba kartaun ne’e iha mákina, no sira-nia istória moras hotu sei rejista ona iha sistema, atu médiku sira bele haree no fó tratamentu,” Vidal de Jesus Lopes dehan ba jornalista sira iha nia servisu-fatin, Segunda-feira (09/11).
Nia esplika distribuisaun kartaun dijitál ne’e la limita de’it ba pasiente 16.300 ne’ebé simu ona, maibé pasiente foun hotu ne’ebé mai halo konsulta ka atendimentu iha HNGV sei hetan mós kartaun dijitál.
“Kartaun ne’e vale ba pasiente hotu-hotu ne’ebé mai halo atendimentu iha HNGV. Kona-ba asesu internet, ne’e depende ba operadór telekomunikasaun sira. Maibé, HNGV kontinua buka solusaun atu hadi’a no hasa’e kualidade rede internet, hodi fasilita ami-nia servisu. Agora dadaun, HNGV halo ona kontratu ho empreza Telkomsel,” nia dehan.
Nia hatutan sistema kartaun dijitál ne’e foin implementa iha HNGV. Se iha futuru Ministériu Saúde (MS) deside atu estende sistema ne’e ba ospitál sira iha munisípiu, kartaun dijitál ne’e bele uza mós iha ospitál hirak-ne’e. Maibé, to’o agora sistema ne’e seidauk implementa iha ospitál munisipál sira seluk.
Vidal informa prosesu dijitalizasaun sistema ospitál hahú ona iha fulan Jullu, no ekipa téknika hala’o ona servisu durante fulan neen, ho objetivu atu transforma sistema atendimentu saúde husi utilizasaun dokumentu papel ba sistema eletróniku.
Nia esplika prosesu dijitalizasaun ne’e fahe ba faze tolu. Faze dahuluk mak hadi’a sistema no implementa kartaun dijitál, inklui rejistu no rai informasaun kona-ba istória moras pasiente sira (Medical Record).
Faze daruak mak integra sistema apoiu diagnóstiku no terapêutiku, ne’ebé inklui servisu laboratóriu, radiolojia, farmásia, banku ran, fisioterapia no nutrisaun.
Enkuantu faze datoluk mak implementa sistema informasaun ba pasiente sira ne’ebé interna iha ospitál, inklui dezenvolvimentu kapasidade no formasaun ba rekursu umanu, liuliu médiku, enfermeiru no parteira sira, atu bele uza sistema dijitál ne’e ho di’ak.
Nia afirma agora dadaun HNGV tama ona iha faze ikus, ne’ebé foka ba treinamentu ba profisionál saúde sira hotu, hodi prepara sira atu uza sistema dijitál ne’e integralmente iha atendimentu loroloron.
Nia hatutan implementasaun sistema dijitál ne’e sei ajuda hamenus utilizasaun dokumentu papel iha ospitál, tanba informasaun kona-ba pasiente sira bele asesu diretamente liuhusi komputadór ka laptop iha sala internamentu.
Ho implementasaun sistema ne’e, médiku sira la presiza ona ba foti rezultadu ezame ne’ebé imprime iha surat tahan, tanba rezultadu ezame hanesan Raio-X sei rejista automaticamente iha sistema. Nune’e, médiku sira bele asesu no lee rezultadu ezame diretamente liuhusi komputadór, hodi fasilita prosesu diagnóstiku no tratamentu ba pasiente sira.
Reportajen: Octaviana da Costa
Foto: Octaviana da Costa
