Dili, 17 Abril 2026 ( Media Democracia)– Institutu Nacional Combate HIV-SIDA (INCSIDA), kontinua fó formasaun ba joventude sira husi Igreja Protestante Vera-Cruz Dili oinsa atu bele preve aan husi trasmisaun ba Moras HIV-SIDA.
Tuir Prezidente Institutu Nacionál Combate HIV-SIDA, Daniel Marçal hateten, ba joventude liu-liu iha Igreja sira tenki Preokupa mos ba saúde tanba bele depende ba orasaun maibe tenke iha esforsu hodi prevene aan husi transmisaun virus refere.
“Ha’u ko’alia halo prenvensaun ba kazu HIV-SIDA ne’e la’os ho orasaun maibe presiza esforsu tanba agora joven barak mak hetan HIV-SIDA tanba buat ida ne’e la’os hotu-hotu ne’ebé balun komprende no balun la komprende ida, oinsa atu bele prevene HIV-SIDA labele kona , joven sira mai husi igreja sira mos iha papel bo’ot tebe-tebes hodi kontrebui ba dezenvolvimentu nasional. Agora ita atu kontrebui ba dezenvolvimentu nasionál ne’e ita labele halo orasaun reza de’it maibé ita tenke esforsu atu proteze igreja sira atu do’ok aan husi HIV-SIDA, nu’udar joventude Igreja nian tenke esforsu atu hatene HIV ne’e da’et husi saida, HIV-SIDA aimoruk asegura de’it ho aimoruk antiretroviral (ARV) ne’ebe funsiona hodi hamenus virus HIV iha raan, aumenta sistema imunidade no ajuda pasiente moris saudavel no normal”.Dehan Daniel Marçal
Iha Fatin hanesan Pastor Igreja Evagelica Presbiteriana Timor-Lestes (IEPTL), Carlos Marçal hatutan iha parte Igreja ne’e pozitivu no di’ak loos liu husi igreja ami iha regras ida ho nia biblia.
“Formasaun katak igreja ne’e limitadu nia hatene de’it nia ema ba Igreja presiza mos hanesan governu husi institutu nasional no la’os hamutuk iha igreja, katak mai husi governu hodi hala’o papel ida ne’e fó sai kona-ba moras HIV-SIDA la’os liu seksu livru de’it, maibé husu ba joven sira tenke tau importansia ba ida ida-idak nia aan tanba ema barak mak mate ba moras ida, ne’ebe tenke kuidadu ita nia moris “.Dehan Pastor Igreja Evagelica Presbiteriana Timor-Lestes (IEPTL), Carlos Marçal
Alende ne’e representante Xefe Joventude Evanjelika José Gonçalves Barreto hateten, sira hotu liu-liu ba joven kristaun sira hodi tuir formasaun ida ne’e nu’udar papel joventude atu habelar informasaun ba ema seluk.
“Formasaun ida ne’e hodi Ita aprende nafatin atu hado’ok an husi moras ida ne’e baibain hada’et liu-liu ba joven sira tanba ne’e nu’udar joven tenke aprende barak atu hases aan husi moras isa ne’e , asaun primeiru ami nu’udar lideransa tenke prepara joven sira fó formasaun sira hanesan ne’e, ba parte seluk isin lolon no ba esperitu nian ita nia formasaun la bele liu ba isin ita tenke hadia mos husi ema nia neon no fuan atu nune’e labele monu ba sala. tanba sei ita la hadia espiritual ema sempre monu bebeik ba sala “.Dehan efe Joventude Evanjelika José Gonçalves
INCSIDA mak institutu públiku iha Timor-Leste ne’ebé responsável atu define, koordena, no apoia ezekusaun Estratéjia Nasionál no planu asaun hotu-hotu kona-ba kombate HIV/SIDA . Objetivu prinsipal hosi institutu ida ne’e atu hametin esforsu prevensaun nian no redús impaktu HIV iha rai laran, liuliu haree ba situasaun ne’ebé hatudu aumentu kazu HIV, populasaun diversu, inklui feto isin rua no pasiente infeksaun seksual .
Reportanjen : Tomas dos Santos / Leozalia Estajiada
Foto : Leozalia Estajiada
