Dili, 03 Fevereiru 2026 (Média Democracia) – Iha ámbitu selebrasaun ne’e amu selebrante Padre Juvito do Rego, Vigário Jerál Arkidioseze Metropolitana Dili, hateten tinan 25 ne’e klosan ona hanoin mesak bele ona, iha esperiénsia barak no bele halo buat barak.
“Maibé tanba ita selebra eukaristia ida ne’e, ha’u hakarak hateten uluk nana’in katak, hotu-hotu a não ser sira ne’ebé la’ós sarani tenke hanoin katak molok F-FDTL ne’e ha’u ema sarani ida no Cristaun.” Dehan Padre Juvito iha nia homília ba misa selebrasaun 25 anos transformasaun FALINTIL ba F-FDTL dala 25 iha Parókia Maria Imaculada Conceição Balide (01/02)
Kristaun ida ne’e iha ninia atitude, iha ninia komportamentu, bainhira tama iha instituisaun ida tenke lori nafatin batismu ne’e tama to’o iha ne’ebá.
“Ha’u sempre hanoin katak sarani di’ak sidadaun di’ak, sarani di’ak amu lulik di’ak, sarani di’ak madre di’ak, sarani di’ak F-FDTL mós di’ak.” Hatutan Amu selebrante
Amu selebrante afirma, Pertinente tebes ba ita sira prezensa iha misa selebrasaun aniversáriu ba tinan 25 ne’e, tanba monu hader no troka jeneral lubuk ida ona.
“Foin sa’e sira komesa sa’e dadauk maibé ita sei iha problema barak los atu rezolve, problema barak loos ida ne’ebé ita hanoin katak, se problema hirak ne’e laiha solusaun mak ita dehan rejenerasaun F-FDTL nian ne’e labele, tanba jerasaun foun sira la hatubun iha sira-nia konfiansa, hanesan katuas sira mai husi ne’ebá dehan katak, ha’u bele fó ona estafeta ida ne’e ba o, atu entrega buat ne’e sente ha’u fó ba o ne’e, o atu lori ba ne’ebé, ita hotu iha preokupasaun ida ne’e.” Afirma amu selebrante iha homília
Liuhusi primeira leitura ne’e hatudu iha konfiansa tolu relasiona ho transformasaun Falintil ho F-FDTL katak buka na’i iha bíblia, buka maromak atu ita mós iha kbi’it, se maromak laiha ita-nia kbi’it mós sei laiha.
“Segundu, justisa ne’ebé kuandu ita hanoin agora funsiona hela iha tribunal sira ne’e, justisa ida umanu hanesan ho santidade, tama FFDTL la’ós tama fali ba iha fatin ida ne’ebé atu ita sai de’it militar no ita labele sai santu. Militar barak sai santu, São Sebastião ne’e santu ida militar romanu maibé nia tama iha ne’ebá nia halo nafatin nia kna’ar.” Subliña Padre Juvito
Terseiru, prokurai a humildade, hatais tiha farda keta loko-an, baibain de’it, farda ne’e povu nian, farda ne’e estadu nian, nune’e atu defende.
Timor ne’ebé kbi’it laek duni, ita hotu hatene hela istória ida ne’e, loron ida ne’e loron ne’ebé hatun bandeira FALINTIL ninian no aban hasa’e bandeira F-FDTL.
Padre juvitu reafirma, tempu to’o ona atu halo rejenerasaun ida ne’e, se presiza halo dunik, sei presiza hakarak katak F-FDTL ne’e tenke sai profisional liután iha efetividade, efisiénsia, efitánsia, buat sira ne’e tenke aplika hotu iha ne’ebá no ita tenke hakruuk ba natureza. Tanba ne’e ema dehan deus perdua sempre, o homem algumas veses, a natureza nunka perdou, ne’ebé ita labele hanoin de’it katak rejenerasaun ida ne’e tenke to’o ba iha natureza, tanba natureza la termina tiha ona mak ita foin mak halo lae, ita halo ho konsiénsia atu nune’e dehan.
“Ha’u entrega ba o, ho dignidade ne’ebé o mós simu ho dignidade hala’o ba ho dignidade.” Reafirma Padre Juvito
Se konfiansa ne’e nunka mosu, hanoin ita dada fali ba 74 kuandu ema sira portugues husik hela ita iha ne’e, sé mak konfia sé laiha, maibé hotu-hotu sai ba natureza forma ema rezisténsia ida ne’e durante 24 anus la’o por la’o, natureza subtitui ema tuir nia hakarak, iha ne’e ita bele dehan katak ninguem e insubtituivel, todos nos somos está aqui, kuandu ita lakohi subtitui ita-nia an natureza sei subtitui ita.
Reportajen : Estefania
Foto : Estefania
